Lời thề từ bỏ vinh hoa phú quý để chế tạo vũ khí cứu nước của Giáo sư Trần Đại Nghĩa
Câu chuyện xúc động về kỹ sư Phạm Quang Lễ (tên thật của Giáo sư Trần Đại Nghĩa) từ bỏ mức lương "khủng" tại Pháp để theo Bác Hồ về nước, sáng chế ra súng Bazooka và SKZ cho quân đội ta.
Giáo sư Trần Đại Nghĩa, tên thật là Phạm Quang Lễ, vốn là một kỹ sư xuất sắc học tập và làm việc tại Pháp. Vào những năm 1940, khi đất nước còn chìm trong ách đô hộ, ông đã bí mật dành hàng năm trời để tự mày mò, thu thập và ghi chép hàng chục nghìn trang tài liệu về cách chế tạo vũ khí - một lĩnh vực bị người Pháp kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt.
Năm 1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang thăm Pháp, Phạm Quang Lễ đã có cơ hội gặp Người. Đứng trước tiếng gọi của non sông, người kỹ sư trẻ đã đưa ra một quyết định thay đổi hoàn toàn cuộc đời mình: Từ bỏ công việc tại xưởng chế tạo máy bay với mức lương 5.500 franc/tháng (tương đương 22 lạng vàng thời bấy giờ) để lên con tàu Dumont d'Urville cùng Bác Hồ trở về quê hương đánh giặc. Trước khi về nước, Bác Hồ đã đặt cho ông cái tên mới: Trần Đại Nghĩa, với lời gửi gắm "việc chế tạo vũ khí cho bộ đội đánh giặc là một việc đại nghĩa".
Trở về Việt Nam, giữa núi rừng Việt Bắc muôn vàn thiếu thốn, không có máy móc hiện đại hay vật liệu chuyên dụng, Trần Đại Nghĩa cùng các cộng sự đã ngày đêm miệt mài nghiên cứu. Dưới bàn tay và khối óc của ông, súng Bazooka và súng không giật (SKZ) của Việt Nam đã ra đời. Những loại vũ khí này có sức công phá cực lớn, lần đầu tiên xuất hiện trên chiến trường đã làm khiếp đảm quân thù, giúp bộ đội ta xuyên thủng các lô cốt kiên cố và tiêu diệt xe tăng địch.
Từ một tri thức Tây học quen với tháp Eiffel và những tiện nghi hiện đại, Giáo sư Trần Đại Nghĩa đã hóa thân thành "ông Phật làm súng" giữa núi rừng chiến khu. Sự hy sinh thầm lặng và những cống hiến vô giá của ông không chỉ góp phần làm nên những chiến thắng vang dội của dân tộc mà còn để lại một bài học sáng ngời về lòng yêu nước, tinh thần dám từ bỏ vinh hoa cá nhân vì đại nghĩa của non sông.
