Lời thề tuổi 19 và hành trình vào "tọa độ chết"

Năm 1967, khi tiếng súng kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn quyết liệt nhất, chàng thanh niên Phan Văn Mưu tròn 19 tuổi. Với sức trẻ và bầu máu nóng của một người con quê hương Yên Hòa, Yên Mô, ông đã xếp lại những dự định cá nhân để lên đường nhập ngũ. Hành trang mang theo chỉ là chiếc ba lô con cóc và một ý chí sắt đá: "Chưa hết giặc, chưa về". Ông được biên chế vào Sư đoàn 308 - đơn vị chủ lực anh hùng, nơi trui rèn nên những "quả đấm thép" của quân đội ta.

Sau những năm tháng huấn luyện và chiến đấu tại các mặt trận khác nhau, năm 1972, ông cùng đơn vị hành quân về Quảng Trị. Đó là một mùa hè mà lịch sử sau này gọi bằng cái tên "Mùa hè đỏ lửa". Hành trình hành quân vào B3 không hề đơn giản; đó là những ngày đêm đi bộ dưới tán rừng già, vượt qua những "tọa độ chết" nơi máy bay B52 của địch rải thảm liên tục. Bác Mưu kể, có những đoạn đường đất đá bị cày xới đến mức không còn một mầm xanh, nhưng dòng người đi cứu nước vẫn cuồn cuộn chảy về phương Nam.

Tại chiến trường Quảng Trị, bác được giao nhiệm vụ chiến đấu tại các điểm chốt quan trọng. Đây là nơi mà ranh giới giữa cái chết và sự sống chỉ cách nhau một gang tấc. Mỗi tấc đất tại Thành cổ hay các vùng phụ cận đều thấm đẫm máu và mồ hôi. Với bác Mưu, việc có mặt tại Quảng Trị năm 1972 không chỉ là chấp hành mệnh lệnh, mà là sự dấn thân tự nguyện của một thế hệ "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Những đêm nằm dưới công sự, nghe tiếng pháo địch cầm canh, bác và đồng đội vẫn khẽ hát cho nhau nghe về quê hương, về niềm tin ngày toàn thắng.