LỜI THÉP TRÊN MÂM PHÁO CAO XẠ

Quảng Bình những ngày cuối năm 1964 là một chảo lửa thực sự. Đế quốc Mỹ điên cuồng thực hiện chiến dịch ném bom phá hoại miền Bắc, quyết tâm san phẳng các huyết mạch giao thông hướng về phía Nam. Trên bầu trời Cha Lo (miền tây Quảng Bình), những chiếc phản lực hiện đại của không quân Mỹ gầm rú ngày đêm, trút bom bão đạn xuống các trận địa của ta.

Nhưng dưới mặt đất, có những mâm pháo cao xạ vẫn sừng sững hướng thẳng lên trời xanh. Người đứng đầu chỉ huy trận địa ấy là Thiếu úy, Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân.

1. Trận chiến không cân sức trên bầu trời Cha Lo

Thời gian: Ngày 18 tháng 12 năm 1964

Địa điểm: Trận địa phía Tây Quảng Bình

Sáng hôm ấy, mương sương mù vừa tan, tiếng động cơ phản lực gầm rú xé toạc không gian tĩnh mịch của núi rừng. Từng tốp máy bay F-100 và F-105 của Mỹ lao xuống như những mũi tên lao, trút bom tọa độ hòng quét sạch trận địa pháo của Đại đội 3.

Mặt đất rung chuyển dữ dội, khói bom đen kịt bao trùm khắp các mâm pháo. Nguyễn Viết Xuân đứng trên công sự cao nhất, bóng dáng anh cao gầy nhưng vững chãi giữa làn khói đạn. Anh không hề nao núng, liên tục quan sát đường bay của địch và thét lớn khẩu lệnh:

• "Bám sát mục tiêu! Máy bay địch hướng 30, cự ly 2000, bắn!"

Những loạt đạn cao xạ 37 ly đồng loạt nổ vang, đan thành một lưới lửa phòng không bủa vây máy bay địch.

2. Vết thương chí mạng và lưỡi kéo thép

Trong đợt oanh tạc thứ ba, một quả bom nổ ngay sát khẩu đội pháo của Nguyễn Viết Xuân. Sức ép khủng khiếp hất tung anh ngã nhào, một mảnh bom găm thẳng vào đùi làm nát một bên chân của anh.

Máu tuôn ra xối xả, nhuộm đỏ cả vạt áo cỏ úa. Người chiến sĩ y tá lao đến, vội vàng băng bó cầm máu cho anh. Nhìn vết thương quá nặng, xương đùi đã gãy lìa, y tá bật khóc định gọi người cáng anh về tuyến sau. Nhưng Nguyễn Viết Xuân ghì chặt tay người đồng chí, kiên quyết ra lệnh:

"Không được mang tôi đi đâu cả! Tôi phải ở lại đây với anh em!"

Thấy phần chân gãy lìa gây vướng víu và đau đớn dữ dội mỗi khi di chuyển chỉ huy, anh chỉ tay vào vết thương, nghiến răng nói với người y tá:

• "Dùng dao kéo cắt phăng cái phần da thịt thừa này đi cho tôi! Cắt nhanh để tôi tiếp tục chỉ huy!"

Giữa làn bom bão đạn rít gào bên tai, không có một giọt thuốc tê, người chính trị viên trẻ tuổi đã chịu đựng cơn đau thấu tận tâm can khi phần chân dập nát được cắt bỏ ngay tại công sự. Anh không rên rỉ một lời, gương mặt đẫm mồ hôi nhưng đôi mắt vẫn rực lửa căm thù nhìn thẳng lên bầu trời.

3. Tiếng hét bất tử: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"

Địch phát hiện ra vị trí chỉ huy, chúng tập trung hỏa lực điên cuồng ném bom hòng dập tắt lưới lửa cao xạ của Đại đội 3. Các chiến sĩ bắt đầu thấm mệt, một vài khẩu đội pháo bị trúng đạn, khói lửa mịt mù làm giảm tầm nhìn.

Chính lúc ranh giới giữa sự sống và cái chết cận kề nhất, Nguyễn Viết Xuân dồn hết tàn lực còn lại, gượng đứng dậy bằng một chân bên thành công sự. Anh vẫy lá cờ chỉ huy rách bươm vì mảnh bom, lấy hơi từ lồng ngực đang rỉ máu, hét vang khắp trận địa:

"NHẰM THẲNG QUÂN THÙ BẮN!"

Mệnh lệnh đanh thép ấy vang lên như một tiếng sấm giội giữa trời chiều Quảng Bình. Nó đi qua tai các pháo thủ, truyền thẳng vào huyết quản, đánh tan mọi nỗi mệt mỏi và sợ hãi.

• "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" – các chiến sĩ hét theo anh.

Lưới lửa cao xạ bùng lên mạnh mẽ chưa từng có. Một chiếc F-105 trúng đạn bùng cháy như một bó đuốc khổng lồ, lao đầu xuống dãy núi phía xa. Trận địa thắng lợi, bầu trời Quảng Bình trở lại sự bình yên trong chốc lát. Nhưng người chính trị viên kiên cường ấy đã trút hơi thở cuối cùng ngay trên mâm pháo sau trận đánh, khi tuổi đời mới vừa tròn 31.

4. Sức sống của một lời thề

Nguyễn Viết Xuân ngã xuống, nhưng câu nói dũng mãnh của anh đã hóa thân thành hồn thiêng sông núi. Khẩu hiệu "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" sau đó đã trở thành kim chỉ nam, là mệnh lệnh xung phong của toàn bộ các lực lượng phòng không - không quân miền Bắc suốt những năm tháng đánh Mỹ cứu nước.

Ngày nay, tên của anh được đặt cho nhiều ngôi trường, con đường và đơn vị quân đội trên khắp cả nước, nhắc nhở thế hệ mai sau về một thời hoa lửa mà mỗi tấc đất ta đi hôm nay đều thấm đượm máu xương của những người anh hùng bất tử.