LỜI TRI ÂN THẾ HỆ CCB, CỰU TNXP XÃ ĐẠI LỊCH, HUYỆN VĂN CHẤN

Kỷ niệm 48 năm ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (1975 - 2003) và 70 năm Chiến dịch Thượng Lào (1953 - 2023). Hội văn nghệ Trường Sơn trực thuộc Hội truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh tỉnh Yên Bái, phối hợp với Hội CCB xã Đại Lịch tổ chức sự kiện văn hóa này, một sự kiện, tuy quy mô nhỏ hẹp nhưng ý nghĩa.

Chúng ta từng nói: Việt Nam với ba cuộc chiến tranh: chống Pháp, chống Mỹ, và bảo vệ Tổ quốc nơi Biên giới Tây Nam và phía Bắc. Cũng cần phải nói thêm cho đầy đủ: Cuộc chiến tranh Bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Đông Dương: Việt Nam - Lào - Campuchia, trong đó, Việt Nam hiểu rõ trách nhiệm của mình, là phải sát cánh cùng với nhân dân và quân đội các nước bạn đánh đuổi quân xâm lược, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, cùng nhau xây dựng Độc lập Tự do ở mỗi quốc gia. Trong cuộc chiến vĩ đại ấy, điều đầu tiên phải nhắc đến và khẳng định, đó là sự hy sinh vì Tổ quốc vô cùng lớn của nhân dân ba nước Đông dương trong đấy có sự mất mát về thân thể và về tinh thần ở nhiều thế hệ.

Đất nước Việt Nam và đất nước Lào đang sống trong thanh bình thì thực dân Pháp quay trở lại. Tháng 12 năm 1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi toàn quốc kháng chiến. Theo đó sứ mạng lịch sử giao cho nhân dân các dân tộc Tây Bắc, cùng với cả nước, phải kéo được Pháp từ các đô thị, các vùng đồng bằng lên Nghĩa lộ, rồi lên Điện Biên Phủ để tiêu diệt. Cùng thời điểm 1952 - 1953 chúng ta thành lập lực lượng quân tình nguyện Việt - Lào, gọi theo phiên hiệu là bộ đội Ít Xa La, mở chiến dịch Thượng Lào. Chỉ trong thời gian hai tháng, Quân đội Liên quân Lào - Việt Ít Xa La đã giải phóng hoàn toàn các tỉnh Sầm Nưa, Xiêng Khoảng vào tháng 5/1953, tạo điều kiện rất thuận lợi để Việt Nam mở đại chiến dịch và làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ một năm sau đó - Ngày 7 tháng 5 năm 1954.

Lớp cha trước, lớp con sau

10 năm sau ngày miền Bắc hoàn toàn giải phóng. Ngày năm 8/1964, cả nước bước vào cuộc chiến tranh vệ quốc toàn diện với đế quốc Mỹ: với ý chí "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước", hàng vạn chiến sĩ và TNXP vượt Trường Sơn vào Nam chiến đấu. Nhân dân các bộ tộc Lào phía Tây Trường Sơn nhất là các tỉnh Sa Va Na khẹt. Sa la van, A Tô Pơ thuộc Hạ Lào, đã coi bộ đội Việt Nam như bộ đội Pa Thét Lào mà chở che, bảo vệ, động viên. Với tỉnh Nghĩa Lộ xưa, thuộc khu Tây Bắc, một phần lớn chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam trực tiếp sang chiến đấu tại các tỉnh Thượng Lào, Trung Lào, ba nước Đông Dương lúc này là một chiến trường – Chiến trường Đông Dương - với các mật danh: A (Miền Bắc). B (Miền Nam), C (Lào), D (Campuchia). Hôm nay, những người lính thời chống Mỹ ngồi đây (Trong đó có tôi), Đang thực sự xúc động hồi tưởng những tháng ngày gian nan đằng đẵng mà vinh quang ấy. Thay vì nhắc lại lịch sử hào hùng, tôi chỉ muốn có đôi lời như một thông điệp gửi đến lớp trẻ, rằng, đừng bao giờ quên truyền thống lịch sử, và luôn ghi nhớ nó để tri ân nhân dân Việt Nam, nhân dân Lào, tri ân các AHLS, các Mẹ VNAH, các CCB, Cựu TNXP trong 3 cuộc chiến tranh Vệ quốc, để xây dựng quê hương đất nước giầu mạnh.

Hôm nay trong khuôn khổ giao lưu CCB do Hội Văn nghệ Trường Sơn và Hội CCB xã Đại Lịch tổ chức, chúng ta cùng nhắc đôi lời về CCB địa phương, xã Đại Lịch anh hùng ở cả bốn chiến trường trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, mà nay họ đã ở tuổi 90, 80, nhưng vẫn đang là những công dân tiêu biểu, hiện có mặt trong không gian nhỏ này: ông Hà Văn Tích, ông Hoàng Văn Chung. Hai ông là những đội viên du kích thiếu nhi Trung Kiên ngay sau ngày Đại Lịch giành được độc lập tháng 7 năm 1945. Các ông đã sát vai cùng người Đội trưởng là Anh hùng liệt sĩ Hoàng Văn Thọ theo bước Việt Minh, theo bước lớp du kích đàn anh: Đào Tiến Lộc, Hoàng Minh Lưu, Phạm Quang Tích, Tạ Xuân Nghi, Phạm Văn Thuận, Phạm Ngọc Tự, Hoàng Văn Quang v.v... Góp phần làm nên Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang của nhân dân xã Đại Lịch thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Là bà Hà Thị Sang, là ông Phạm Đình Triều đại diện lớp nam nữ dân công chiến dịch Tây Bắc giải phóng Nghĩa lộ 1952, chiến dịch giải phóng Thượng Lào 1953, và cùng các đơn vị dân công hỏa tuyến, bước tiếp vào chiến dịch Điện Biên Phủ 1954. Ở tuổi 20 ngày đó, các ông bà đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chiến trường tại các thời điểm lịch sử cuối cùng, góp phần vào thắng lợi vĩ đại trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta.

Trong gian phòng gặp mặt hôm nay có 20 CCB, cựu TNXP chống Mỹ cứu nước từ các chiến trường miền Bắc, miền Nam, Lào, Campuchia. Ở tuổi mười tám đôi mươi ngày ấy, dù trên mỗi cương vị khác nhau, nhưng các anh chị vẫn có những giờ phút ghi dấu ấn rất đậm của ý chí “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, của tinh thần quân tình nguyện Việt - Lào vào Bản hùng ca thế kỷ. Đó là Thiếu tá Trung đoàn phó Hà Mai Nhập người chỉ huy, và là người trực tiếp bắn rơi máy bay AD 6 của Mỹ khi chúng đổ bộ vào căn cứ Sầm Nưa - Xiêng Khoảng nhằm bắt Chính phủ Lào yêu nước của Chủ tịch Xu Pha Nu Vông. Đó là chuẩn úy Phạm Ngọc Hải chiến sĩ trinh sát đánh căn cứ Long Choẹng thủ phủ của Tưởng phỉ Vàng Pao tháng 2/1972. Phạm Ngọc Hải đã cùng đồng đội ghi chép tỉ mỉ tình hình đồn địch, chuyển kịp tài liệu mật về chỉ huy chiến dịch.

CCB Đào Văn Chấu từ Mặt trận Trường Sơn, tham gia chiến dịch tại tỉnh Xa Va Na khẹt (Lào) và bị thương nặng. Cuối năm 1970, ra Bắc điều trị, rồi tiếp tục hoạt động trong quân ngũ.

Hầu hết các CCB Đại Lịch từ chiến trường Trường Sơn chuyển sang Hạ Lào, rồi chuyển tiếp về các Mặt trận Tây Nguyên. Khu Năm, tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh, kết thúc chiến tranh.

Đó còn là nữ chiến sỹ Phạm Thị Oanh, người thu nhận và góp phần xử lý hàng trăm hồ sơ bộ đội từ các chiến trường A, B, C, D… đã hoàn thành trọng trách người lính, trở về quê hương sau những năm dài đánh Mỹ, đúng với chính sách Hậu phương Quân đội của Đảng và Nhà nước.

Một vinh dự. Cùng có mặt chia sẻ và chia vui với các CCB chúng ta hôm nay, là sự hiện diện của Thiếu tướng Lý A Sáng, Nguyên Phó tư lệnh quân khu II, Cựu chiến sĩ Đặc công đánh sân bay Pa Thí Trung Lào năm 1970. Sự hiện diện của Đại tá Nguyễn Tiến Quang Chủ tịch Hội truyền thống Trường Sơn tỉnh Yên Bái, một cựu lái xe Đoàn 559 từng ngang dọc nơi tuyến lửa Trường Sơn Tây Nguyên trong những năm tháng đánh Mỹ. Sự hiện diện của Trung tá Đỗ Thanh Tuấn, Giám đốc Viettel Yên Bái, thế hệ chiến binh thế kỷ 21 những người đang viết tiếp bản hùng ca của Quân đội nhân dân Việt Nam Anh hùng.

Đôi nét và đôi lời như vậy thay vì một cuộc giao lưu “ghế nóng”. Với CCB chúng ta, dù rất khiêm tốn, vẫn có thể tự hào mà nói rằng, chúng ta đã đóng góp một phần dù rất nhỏ sức lực và xương máu cùng hàng ngàn người dân, hàng vạn liệt sĩ, thương binh và đồng đội, làm nên chiến thắng lịch sử 30/4/1975, cũng là tạo điều kiện để nước bạn Lào ký kết hiệp định Viên Chăn, thống nhất hoàn toàn đất nước Lào vào tháng 12 năm 1975.

Với tư cách tổ chức Hội văn nghệ Trường Sơn, một đơn vị trực thuộc Hội truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh tỉnh Yên Bái, và Hội CCB, tổ chức chính trị xã hội trực thuộc Đảng ủy xã Đại Lịch, chúng tôi thực hiện buổi giao lưu văn nghệ và tri ân này, vừa là để thêm một lần cùng địa phương nhắc lại quá khứ vẻ vang của dân tộc, nhưng cũng là để bày tỏ lòng thành đối với thế hệ CCB Việt Nam. Tin rằng, lớp trẻ Văn Chấn nói riêng, tỉnh Yên Bái nói chung, hôm nay và sau này, luôn mang tinh thần “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” của cha anh mà tiến vào mặt trận xây dựng quê hương, xây dựng đất nước, một cách mạnh mẽ và bền chắc.