Lon Guigoz Trên Đỉnh Đồi
Một chiếc lon sữa Guigoz cũ từng được dùng để nấu nước, đựng gạo và truyền nhau giữa đồng đội trong những ngày thiếu thốn nơi chiến trường Tây Nguyên. Với người lính năm xưa, đó là vật nhỏ bé nhưng chứa đầy ký ức của thời hoa lửa.
Năm 1971, ông Nguyễn Hữu Khang là chiến sĩ hậu cần đóng quân trên một ngọn đồi thuộc chiến trường Tây Nguyên. Đơn vị của ông thường xuyên phải di chuyển sâu trong rừng để tránh các đợt càn quét và pháo kích.
Cuộc sống nơi ấy thiếu thốn đủ thứ.
Gạo phải chia từng lon nhỏ.
Nước uống có hôm phải hứng từ lá rừng sau cơn mưa.
Trong tiểu đội có duy nhất một chiếc lon sữa Guigoz bằng thiếc đã móp méo, không ai nhớ nó có từ bao giờ. Khi thì dùng để nấu nước, lúc lại đựng muối hoặc nấu cháo cho thương binh.
Ai cũng quý chiếc lon ấy như báu vật.
Một buổi tối cuối mùa mưa, đơn vị vừa hành quân về sau nhiều ngày băng rừng thì phát hiện phần lương thực gần như đã cạn sạch.
Cả nhóm gom lại chỉ đủ nấu một lon cháo loãng.
Anh nuôi của đơn vị cẩn thận vo từng nắm gạo nhỏ rồi nấu trong chiếc lon Guigoz đặt trên bếp củi thấp để tránh lộ khói.
Mọi người ngồi quây quanh trong ánh lửa yếu ớt.
Khi cháo chín, không ai ăn trước.
Người này nhường người kia.
Cuối cùng, phần cháo ấy được ưu tiên cho hai chiến sĩ đang sốt rét nặng.
Ông Khang kể rằng lúc đó bụng ai cũng đói cồn cào, nhưng nhìn đồng đội ăn được vài muỗng cháo nóng, cả nhóm lại thấy nhẹ lòng.
Ít lâu sau, trong một trận di chuyển gấp vì bom dội gần khu vực đóng quân, chiếc lon Guigoz bị thất lạc giữa rừng.
Cả tiểu đội tiếc đến lặng người.
Nhiều năm sau hòa bình, ông Khang từng nhìn thấy lại loại lon sữa ấy trong một tiệm đồ cũ. Ông đứng ngắm rất lâu rồi bật cười một mình.
Không phải vì cái lon có giá trị.
Mà vì nó khiến ông nhớ về những ngày tháng gian khó, nơi con người sống với nhau bằng sự sẻ chia chân thành nhất.
