Long Hổ Tướng Quân - Nguyễn Xí người chiến sĩ Khởi Nghĩa Lam Sơn

100 con chó săn

Ở Lam Sơn lúc bấy giờ, vua Lê Lợi nhận ra tài năng của Nguyễn Xí, ông đã đưa ra thử thách đầu tiên là thuần phục và huấn luyện hơn 100 con chó săn và bằng sự thông minh và tính kiên nhẫn, khôn khéo của mình. Ông đã kiên trì huấn luyện đàn chó 12 năm trời bằng cách áp dụng hiệu ứng tâm lý phản xạ có điều kiện. Mỗi lần rung chuông theo những nhịp nhất định, đàn chó sẽ nhận biết và ngay lập tức thực hiện theo dấu hiệu. Sự kỷ luật chính xác tới từng giây, chỉ cần Nguyễn Xí rung chuông theo nhịp cố định thì dù đang ăn hay làm bất cứ điều gì chúng sẽ bỏ qua hết và ngay lập tức xếp thẳng hàng. Điều này đã giúp ông được Lê Lợi phong làm Đại tướng quản lĩnh đội quân khuyển:

-Tiếp tế lương thực cứu đói: Trong những năm tháng nghĩa quân bị vây hãm trên núi Chí Linh, lương thực cạn kiệt, phải ăn củ mài, rau rừng. Nguyễn Xi đã tung đàn chó vào sâu trong rừng dữ. Nhờ khứu giác nhạy bén, đàn chó đã săn bắt được vô số thủ rừng mang về, giúp nghĩa quân thoát khỏi nạn đói cận kể.

-Phá tan vũ khí, làm rối loạn quân địch: Nguyễn Xí thả xích hàng trăm con chó dữ lao vào cắn xé bờm ngựa, tấn công chân địch, tiếng sủa vang động núi rừng khiến ngựa chiến của giặc hoảng loạn, giẫm đạp lên nhau. Thừa cơ hội đó, nghĩa quân Lam Sơn lao lên tiêu diệt giặc rất dễ dàng.-“Ve sầu thoát xác” khi bị quân Minh ép ở Thanh Hóa: Vào giai đoạn đầu cuộc khởi nghĩa, quân ta bị quân Minh áp đảo, và khi bị bao vây Nguyễn Xí đã cho đàn chó buộc những chiếc chuông đồng và các ống tre rỗng vào cổ rồi chia chúng thành từng nhóm nhỏ và thả cho chạy tán loạn trong rừng. Quân Minh nghe được tiếng chuông nghĩ rằng quân ta đang đi nên tập trung truy đuổi theo hướng đó. Nhờ vậy mà Lê Lợi kịp thời cho chỉ huy Lam Sơn rút lui.

Người đời thường biết tới Nguyễn Xí qua cái tên Long hổ tướng quân hay Thái sư Cương Quốc Công.

Long hổ tướng quân

Một năm sau cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, ông được Lê Lợi xưng cho Long hổ tướng quân là một danh hiệu cao bậc nhất trong quân sự khi ấy. Nhờ vào lòng trung thành tuyệt đối, những chiến công mưu trí hiển hách và lòng dũng cảm vô song của mình. Như là đại phá năm vạn quân Minh trong trận Tốt Động – Chúc Động (1426) hay trong trận Xương Giang ông đã chỉ huy cánh quân đánh tan viện binh cuối cùng của địch, bắt sống hai tưởng nhà Minh là Hoàng Phúc và Thôi Tụ ép chúng rút quân về nước (1427).

Thái sư Cương Quốc Công

Cái tên được trao khi ông mất là Thái sư bởi vua Lê Thánh Tông để tri ân, tưởng niệm vào năm 1465. Đây cũng là cái tên có bậc cao nhất trong triều đình, ngang với cả Tam Công. 19 năm sau, vua Lê Thánh Tông mới trao thêm Cương Quốc Công. Cụ thể hơn là:

Vua Lê Thánh Tông ban danh hiệu cao quý bậc nhất cho Nguyễn Xí nhằm ghi nhận ba đóng góp vĩ đại của ông đối với vương triều Hậu Lê. Lý do quan trọng nhất là công lao “định quốc an dân” vào năm 1460, khi ông ở tuổi 63 đã chủ trì cuộc binh biến lật đổ phe phản loạn Lê Nghi Dân, đưa Lê Tư Thành lên ngôi vua và mở ra thời kỳ Hồng Đức thịnh trị. Bên cạnh đó, danh hiệu này còn tôn vinh sự trung kiên của ông suốt 37 năm phụng sự trọn vẹn qua 4 đời vua Lê, đồng thời ghi nhận cống hiến lớn lao của vị đệ nhất khai quốc công thần từ thời kỳ khởi nghĩa Lam Sơn đánh đuổi quân Minh.

Những câu chuyện xung quanh Nguyễn Xí

Năm 1427, trong một trận đánh tại Đông Quan, voi chiến của Nguyễn Xí bị sa lầy, nên bị quân Minh bắt sống. Tuy nhiên, bằng sự thông minh, ông đã giả vờ nghe theo và để bị lợi dụng một đêm mưa gió, đánh lừa lính gác ngục bỏ trốn thành công. Song, ông ngay lập tức quay trở lại chiến trường, tiếp tục cầm quân phối hợp với Lê Sát đánh tan viện binh nhà Minh ở trận Xương Giang.

Nguyễn Xí được xem là thái thủy tổ của dòng họ Nguyễn Đình tại Nghi Lộc, Nghệ An. Dòng họ của ông qua nhiều thế kỷ đã có hàng loạt tướng lĩnh, quận công, tiến sĩ cho đất nước. Hiện nay, đền thờ của Nguyễn Xí được tọa lạc tại quê của ông là Nghệ An, được xếp vào hạng Di tích quốc gia đặc biệt. Bên cạnh đó, con cháu dòng họ của ông ước tính có đến hàng vạn người phân bố khắp cả nước và thế giới cho tới bây giờ.