Long Vĩnh, địch xua Đại đội bảo an 139 từ khu trù mật Cái Đôi ra chiếm, đóng lại đồn tề xã ở Kinh Đào, giao lại cho một tiểu đội dân vệ chốt giữ. (1)

Cụ : ảnh cụ Trần Thị Thêm kể về Long Vĩnh, địch xua Đại đội bảo an 139 từ khu trù mật Cái Đôi ra chiếm, đóng lại đồn tề xã ở Kinh Đào, giao lại cho một tiểu đội dân vệ chốt giữ.

Giọng cụ chậm rãi, nhìn xa xăm tiếp tục kể lại câu chuyện được các đồng chí kểt lại liên tiếp:

Tại Long Vĩnh, địch xua Đại đội bảo an 139 từ khu trù mật Cái Đôi ra chiếm, đóng lại đồn tề xã ở Kinh Đào, giao lại cho một tiểu đội dân vệ chốt giữ. Cùng lúc đó, chúng cho tàu chiến đổ bộ lên 2 ấp Rạch Cỏ, Cái Cối nhằm tát dân vào ấp chiến lược. Không gom bắt được ai, chúng hèn hạ đánh thuốc độc vào nguồn nước nhằm thảm sát nhân dân, làm chết 01 vị sư chùa Cái Cối và 2 trẻ em cùng hàng trăm người dân khác bị ngộ độc. Huyện ủy Duyên Hải chỉ đạo Chi bộ Long Vĩnh tổ chức phát động căm thù rồi vận động nhân dân mang bằng chứng ra chi khu Long Toàn, lên tiểu khu Vĩnh Bình đấu tranh. Sau đó, địch lại dùng tàu chiến bất ngờ đổ bộ lên Hồ Tàu, nổi lửa đốt cháy hơn 60 ngôi nhà, gom hơn 300 người dân xuống tàu chở hết về ấp chiến lược Cầu Quan (thuộc xã Long Thới, huyện Tiểu Cần). Tại Hiệp Thạnh, địch cho 3 hải thuyền từ căn cứ Bãi Vàng vận chuyển tiểu đoàn chủ lực định đổ bộ vào Cồn Ngao để gom dân. Du kích Hiệp Thạnh, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Phan Văn Bổn (Tư Bê) – Bí thư Chi bộ, lập trận địa trên bờ tiền duyên chống trả quyết liệt, bắn hư hỏng và làm trướng bãi cát 01 chiếc hải thuyền. Địch huy động tàu chiến, máy bay đến giải cứu chiếc tàu mắc cạn nhưng không sao giải thoát được. Đến tối, quân dân Hiệp Thạnh dùng xuồng nhỏ ra chiếm chiếc hải thuyến, tháo lấy toàn bộ máy móc, vũ khí, trang thiết bị trên tàu rồi nổi lửa đánh chìm hải thuyền địch xuống biển. Đây là lần đầu tiên trên chiến trường Trà Vinh, du kích xã cùng quần chúng nhân dân tự lực chiến đấu đẩy lùi cả một đoàn hải thuyền địch, tiêu diệt 01 tàu chiến. Sau trận này, đơn vị du kích Hiệp Thạnh được Tỉnh đội chỉ đạo xây dựng “chiến lệ” cấp tỉnh để nhân rộng ra các địa phương khác. Không cam chịu thất bại, tháng 10/1962, địch huy động 1 tiểu đoàn chủ lực phối hợp cùng 3 đại đội bảo an, có sự yểm trợ của một chiến đoàn hải thuyền, một chi đội xe bọc thép M 113 cùng một phi đoàn trực thăng và 2 trận địa pháo (từ chi khu Long Toàn và chi khu Cầu Ngang) mở một cuộc càn quét qui mô chưa từng có vào Hiệp Thạnh. Sau một ngày càn quét, địch dùng M 113 càn nát, đốt cháy toàn bộ nhà cửa, hoa màu, ngư cụ rồi cho các tiểu đoàn bộ binh lùng sục, vây bắt, cưỡng ép hơn 320 hộ dân với gần 2000 nhân khẩu xuống tàu, đưa hết về Trà Vinh. Dọc đường, các đảng viên hợp pháp đã vận động quần chúng nhân dân đồng loạt đấu tranh không chịu đi, bằng cách dồn hết mọi người về một phía khiến những chiếc hải thuyền nghiêng hẳn, muốn lật úp xuống biển. Địch buộc phải nhượng bộ, cập tàu vào Bến Đáy (xã Mỹ Long) dựng lên một ấp chiến lược gồm toàn dân Hiệp Thạnh mà chúng tát về. Sau đó, tiểu khu Vĩnh Bình “khai tử” cấp hành chánh xã Hiệp Thạnh, biến thành một ấp của xã Long Hữu. Xã Hiệp Thạnh lúc này còn không tới 60 hộ với 320 nhân khẩu kiên quyết bám trụ chiến đấu chống địch tới cùng. Bà con phải xẻ động cát làm “nhà âm” để tồn tại, tiếp tục bám rừng, bám biển lao động sản xuất, xây dựng ấp – xã chiến đấu