Lớp học "dã chiến" và bảng đen từ tro bếp

Khi trường học bị bom đánh sập, lớp học được dời ra lùm cây, bờ suối hay hang đá. Thiếu thốn trăm bề, không có bảng đen, phấn trắng, thầy trò phải tự chế mọi thứ.

Thầy giáo hướng dẫn học sinh lấy tro bếp trộn với lá khoai lang giã nhuyễn, trát lên những tấm gỗ hòm đạn hoặc mẹt tre để làm bảng đen. Phấn viết là đất sét trắng phơi khô hoặc thạch cao nung lấy từ các mỏ đá vôi. Những bài giảng vang lên giữa tiếng ve kêu và tiếng máy bay trinh sát rè rè trên đầu. Có những buổi học, thầy trò đang say sưa thì kẻng báo động vang lên, cả lớp sơ tán xuống hầm, lát sau lại chui lên, phủi đất cát trên đầu tóc rồi tiếp tục bài toán dang dở.