“LỚP HỌC DƯỚI HẦM”
Năm 1971, ngôi làng nhỏ Tân Thuận nằm sát tuyến đường Trường Sơn suốt ngày bị máy bay trinh sát lượn lờ. Trẻ con trong làng quen đến mức cứ nghe tiếng “ o…o…o…” là tự động chạy xuống hầm như phản xạ. Nhưng dù chiến tranh ác liệt, làng vẫn có một lớp học đặc biệt – lớp học nằm sâu dưới lòng đất.
Cô giáo của lớp là cô Mai, mới hơn hai mươi tuổi. Cô từ thị trấn lên dạy, mang theo mấy cuốn sách giáo khoa đã sờn mép và một bộ phấn trắng gói trong khăn tay. Lúc nào cô cũng nói:
– Dù có bom đạn, các em vẫn phải được học chữ. Có chữ là có tương lai.
Một buổi sáng đầu tháng Ba, trời còn mù sương, Thảo – cô bé tám tuổi – ôm chiếc cặp bằng bao tải cha may cho, chạy thật nhanh đến lớp. Lối vào lớp học chỉ là một chiếc hầm lớn lợp bằng cây rừng, vách đất còn in dấu cuốc xẻng của bà con.
Trong hầm đã có gần hai chục bạn ngồi trên những khúc gỗ ghép lại. Ánh sáng lọt vào chỉ nhờ một khe nhỏ trên nóc hầm.
Thảo vừa ngồi xuống thì còi báo động vang lên. Máy bay địch đang đến.
Một số bạn hốt hoảng:
– Hay hôm nay nghỉ học đi cô ơi?
Cô Mai mỉm cười, vỗ nhẹ lên bảng đất:
– Bom thì bom, nhưng khi nào hầm còn vững, chúng ta còn học. Các em cứ mở sách ra nào!
Giọng cô nhẹ mà cứng rắn. Lũ trẻ nhìn nhau, rồi mở sách.
Ngoài mặt đất, tiếng bom nổ xa xa làm bụi dưới trần hầm rơi lả tả. Nhưng trong căn hầm nhỏ, giọng cô Mai vẫn vang lên đều đặn:
– Hôm nay, chúng ta học bài “Quê hương”. Ai đọc cho cô nghe nào?
Thảo giơ tay, đọc rõ ràng từng chữ. Giọng em run nhẹ vì tiếng nổ, nhưng ánh mắt vẫn sáng.
Đang học thì một tiếng rít xé gió vang lên rất gần. Mặt đất rung bần bật. Lá khô và đất cát rơi xuống đầu từng đứa trẻ.
Cả lớp im bặt. Có bạn òa khóc.
Cô Mai vội che mái hầm, rồi quay lại ôm lấy các học trò:
– Không sao đâu, cô ở đây với các em. Nếu hầm có sập, cô sẽ đưa các em ra trước.
Thảo níu áo cô:
– Cô ơi, cô đừng bỏ tụi em nha…
Cô Mai bật cười, nước mắt lăn xuống:
– Cô mà bỏ các em được à?
Tiếng bom dần xa. Sự yên lặng trở lại. Cô lau mặt cho mấy bạn nhỏ rồi đứng dậy:
– Rồi, ta học tiếp. Ai sửa cho cô bài tập này nào?
Lũ trẻ cười rúc rích, như chưa từng có phút giây sợ hãi.
Đến trưa, bom ngừng. Cô Mai để học sinh ra về từng nhóm theo đường hầm an toàn. Thảo ở lại cuối cùng, phụ cô gom bảng, thu sách.
Thảo nhìn cô, hỏi khẽ:
– Mai mốt hết chiến tranh… lớp mình có được học trên mặt đất không cô?
Cô Mai đặt tay lên đầu Thảo:
– Có chứ. Em sẽ được học trong lớp có cửa sổ lớn, có bàn ghế mới, có sân trường trồng hoa nữa. Ngày đó nhất định sẽ tới.
Thảo mở to mắt, tưởng tượng về một lớp học sáng bừng nắng. Rồi em gật đầu:
– Vậy mai con vẫn đến học, dù có bom con cũng đến.
Ngoài cửa hầm, nắng chiều rọi xuống những vạt khói mỏng. Trên mặt đất còn đầy hố bom, nhưng dưới lòng đất, tiếng học bài vang lên mỗi ngày vẫn ấm áp và kiên cường như ngọn lửa nhỏ giữa bão tố thời chiến.
