LS DƯƠNG THỊ CẨM VÂN - NỮ KIỆN TƯỚNG TRONG LÒNG CHIẾN HÀO ĐẦM DƠI
Từ một cô giáo làng, Dương Thị Cẩm Vân tình nguyện trở thành nữ du kích khi mới 17 tuổi. Suốt hàng trăm ngày bám chiến hào bao vây Chi khu Đầm Dơi, chị chiến đấu gan dạ, sáng tạo nhiều cách đánh hiệu quả và được đồng đội gọi bằng danh hiệu đặc biệt: “Nữ kiện tướng chiến hào”.
Dương Thị Cẩm Vân tham gia Đội Thiếu niên Tiền phong và làm giao liên từ năm 13 tuổi. Đến năm 16 tuổi, dù mới học hết lớp 5 và chưa qua trường sư phạm, chị vẫn được địa phương giao đứng lớp dạy trẻ em. Ban ngày là cô giáo dịu dàng bên trang vở, nhưng trong lòng cô gái trẻ luôn nung nấu ước nguyện được trực tiếp cầm súng bảo vệ quê hương.
Ngày 1 tháng 12 năm 1964, khi vừa 17 tuổi, chị được bổ sung vào đội du kích xã Quách Văn Phẩm và nhận một khẩu súng trường để làm nhiệm vụ bắn tỉa. Từ đó, hình ảnh người nữ du kích nhỏ nhắn ngày đêm bám chiến hào trở nên thân thuộc với đồng đội và nhân dân Đầm Dơi.
Trong cao điểm bao vây Chi khu Đầm Dơi, bom đạn và những đợt phản kích diễn ra liên tục. Có ngày, lực lượng du kích phải đánh bật đến bảy đợt tiến công. Dù thiếu ăn, thiếu ngủ và nhiều lần lên cơn sốt, Cẩm Vân vẫn xin ở lại trận địa. Khi đồng đội kiệt sức, chị nhận gác thay hai, ba ca liên tiếp.
Ngày 20 tháng 3 năm 1966, bốn lính đối phương rời đồn tiến về chiến hào. Chị cùng đồng đội bình tĩnh chờ chúng đến gần mới nổ súng, riêng chị hạ hai tên. Hai ngày sau, giữa lúc pháo binh và trực thăng bắn phá dữ dội, chị đã bắn rơi một chiếc trực thăng và được tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba.
Không chỉ gan dạ, chị còn đề xuất làm “nạng giàn thun” để phóng lựu đạn vào đồn trong đêm. Cách đánh đơn giản nhưng bất ngờ này khiến lực lượng trong đồn hoang mang và sau đó được phổ biến tại nhiều địa phương.
Cuối tháng 3 năm 1966, trong một trận phản kích ác liệt, chị tình nguyện bí mật luồn sang sườn đối phương. Giữa mưa đạn, chị áp sát đội hình, bất ngờ nổ súng buộc chúng tháo chạy. Ngay trong đêm 28 tháng 3, lễ kết nạp Đảng cho Dương Thị Cẩm Vân được tổ chức tại chiến hào. Chị cũng được giao làm Trung đội trưởng du kích xã khi tuổi đời còn rất trẻ.
Qua 130 trận chiến đấu, chị diệt và làm bị thương nhiều đối phương, bắt sống tám tên, thu nhiều vũ khí và bắn rơi một máy bay. Năm 1966, chị được tuyên dương là “Nữ kiện tướng chiến hào”.
Năm 1968, chị được điều về Đoàn 195 tham gia Tổng tiến công tại khu vực Lộ Vòng Cung, Cần Thơ. Ngày 6 tháng 5 năm 1968, trong một trận bom rải thảm tại ấp Vĩnh Viễn, huyện Châu Thành, chị đã anh dũng hy sinh khi mới 21 tuổi. Bức ảnh của nhà báo Võ An Khánh ghi lại hình ảnh chị giữa chiến hào năm xưa đã trở thành chứng tích quý giá về người nữ du kích trẻ tuổi của vùng đất Đầm Dơi anh hùng.
