LS NGUYỄN VĂN KHỐI - NGƯỜI ĐỘI PHÓ BIỆT ĐỘNG TRÊN ĐẤT GÒ VẤP

Nguyễn Văn Khối sinh năm 1942 tại vùng Gò Vấp, ngoại vi Sài Gòn. Đây là địa bàn có nhiều tuyến giao thông, đồn bốt và cơ sở quân sự quan trọng của đối phương. Tuy bị kiểm soát gắt gao, phong trào cách mạng tại Gò Vấp vẫn được người dân bí mật che chở, nuôi dưỡng.

Năm 17 tuổi, Nguyễn Văn Khối tham gia cách mạng. Với bí danh Ba Khối, người thanh niên trẻ hoạt động ngay giữa vùng địch kiểm soát, thực hiện các nhiệm vụ xây dựng cơ sở, nắm tình hình, diệt ác, phá kìm và hỗ trợ phong trào đấu tranh của nhân dân.

Sau một thời gian rèn luyện, Ba Khối trở thành Đội phó Đội Biệt động 67B, thuộc lực lượng vũ trang Phân khu Gò Môn. Đội có nhiệm vụ hoạt động sâu trong lòng địch, tổ chức những trận đánh nhỏ nhưng bất ngờ, làm suy yếu hệ thống kiểm soát của đối phương và bảo vệ cơ sở cách mạng.

Một trong những trận đánh gắn với tên tuổi Nguyễn Văn Khối là trận tiến công lô cốt cầu Bến Phân. Cây cầu nằm trên tuyến đường quan trọng, là nơi địch bố trí lực lượng canh giữ nhằm chia cắt vùng dân cư với các căn cứ kháng chiến. Từ vị trí này, chúng thường xuyên tổ chức tuần tra, càn quét và ngăn chặn việc tiếp tế cho bộ đội, du kích.

Để chuẩn bị trận đánh, Ba Khối trực tiếp nghiên cứu quy luật hoạt động của lính gác, địa hình quanh cầu và hệ thống phòng thủ của lô cốt. Anh chia lực lượng thành ba tổ, mỗi tổ hai chiến sĩ, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng người và thống nhất cách phối hợp khi nổ súng.

Hoạt động biệt động đòi hỏi sự bí mật tuyệt đối. Các chiến sĩ phải cải trang, giấu vũ khí và tiếp cận mục tiêu trong điều kiện chỉ cần một sơ suất nhỏ là cả đội có thể bị bao vây. Với sự chỉ huy của Ba Khối, đơn vị đã tiến công, đánh sập lô cốt đầu cầu Bến Phân, phá vỡ một mắt xích quan trọng trong hệ thống kiểm soát của địch.

Sau trận đánh, Nguyễn Văn Khối tiếp tục bám địa bàn Gò Vấp. Anh cùng đồng đội hoạt động giữa những khu dân cư, vườn cây và đồng bưng, dựa vào sự bảo vệ của các gia đình cơ sở để tổ chức lực lượng và chuẩn bị cho những nhiệm vụ tiếp theo.

Đêm 13/4/1967, trong một cuộc chiến đấu với quân địch trên chính quê hương Gò Vấp, Nguyễn Văn Khối đã anh dũng hy sinh. Khi ấy, anh mới 25 tuổi. Vị trí nơi anh ngã xuống sau này nằm trên tuyến đường đi qua khu vực làng hoa Gò Vấp.

Sự hy sinh của người Đội phó trẻ tuổi không làm Đội Biệt động 67B tan rã. Những chiến sĩ còn lại tiếp tục hoạt động, dựa vào nhân dân xây dựng cơ sở, tổ chức chiến đấu và góp phần duy trì phong trào cách mạng ngay sát trung tâm Sài Gòn.

Sau ngày đất nước thống nhất, những cán bộ, chiến sĩ và gia đình cơ sở của Đội Biệt động 67B thành lập ban liên lạc truyền thống. Những người như ông Lê Hồng Liêm tiếp tục sưu tầm, lưu giữ hình ảnh, tài liệu và kể lại câu chuyện của đơn vị cho thế hệ sau.

Năm 2007, liệt sĩ Nguyễn Văn Khối được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2017, một tuyến đường dài hơn 2,1km tại Gò Vấp được chính thức mang tên Nguyễn Văn Khối. Con đường ấy đi qua khu vực anh từng sinh ra, hoạt động và chiến đấu.

Giữa một quận nội thành đông đúc hôm nay, tên Nguyễn Văn Khối xuất hiện trên những bảng chỉ đường quen thuộc. Nhưng phía sau tên đường ấy là câu chuyện về một chàng trai gia nhập cách mạng ở tuổi mười bảy, trở thành người chỉ huy biệt động và nằm lại trên mảnh đất quê hương khi tuổi đời mới hai mươi lăm.