Lữ Minh Châu – Người giữ mạch tài chính cách mạng, kiến tạo bước đột phá kinh tế

Ông Lữ Minh Châu, tên thật là Lữ Triều Phú (29/9/1929 – 27/2/2016), quê ở xã Khánh An, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau, là một cán bộ cách mạng có nhiều đóng góp quan trọng trong hai cuộc kháng chiến và công cuộc xây dựng đất nước sau ngày thống nhất. Ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và quản lý nhà nước, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, sau đó sang Liên Xô học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng giai đoạn 1959–1964. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông được giao nhiệm vụ tham gia tổ chức mạng lưới tài chính bí mật phục vụ cách mạng miền Nam. Dưới bí danh Nguyễn Văn Thảo, ông hoạt động trong giới thương nhân Việt kiều tại Campuchia và Sài Gòn, góp phần xây dựng đường dây chuyển ngân, đổi tiền, bảo đảm nguồn tài chính cho chiến trường.

Hoạt động chuyển tiền thời chiến diễn ra trong điều kiện vô cùng nguy hiểm, đòi hỏi sự mưu trí, bí mật và chính xác. Từ vận chuyển tiền bằng đường bộ theo tuyến Trường Sơn đến sử dụng đường hàng không, điện hối và các giao dịch ngân hàng quốc tế, mạng lưới tài chính do ông và đồng đội tham gia tổ chức đã đưa nguồn tiền lớn đến Trung ương Cục miền Nam. Đặc biệt, trong biến động chính trị tại Campuchia năm 1970, ông đã tổ chức giải cứu một lượng tiền quan trọng đang bị mắc kẹt tại Phnom Penh, bảo đảm an toàn cho nguồn tài chính của cách mạng.

Sau ngày miền Nam giải phóng, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong ngành ngân hàng. Với vai trò Trưởng ban Quân quản ngân hàng Sài Gòn – Gia Định, ông góp phần bảo quản an toàn 16 tấn vàng cùng tài sản tiền tệ của chính quyền Sài Gòn. Trên cương vị lãnh đạo ngành ngân hàng, ông còn tham gia tháo gỡ khó khăn kinh tế, thực hiện những cách làm linh hoạt nhằm cung ứng vốn thu mua lúa gạo miền Tây, góp phần cứu đói cho người dân trong giai đoạn cơ chế tập trung quan liêu bao cấp còn nhiều bất cập.

Đầu thập niên 1990, ông Lữ Minh Châu chuyển sang công tác trong lĩnh vực hợp tác và đầu tư, đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về Hợp tác và Đầu tư, kiêm Trưởng ban Quản lý các khu chế xuất và khu công nghiệp TP.HCM. Ông có đóng góp nổi bật trong quá trình xây dựng và phát triển Khu chế xuất Tân Thuận – khu chế xuất đầu tiên của Việt Nam, được cấp phép đầu tư vào tháng 9/1991. Mô hình quản lý theo cơ chế “một cửa, một dấu” đã góp phần đơn giản hóa thủ tục, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu hút đầu tư nước ngoài.

Theo hồi ức của ông Nguyễn Văn Bé, Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp khu công nghiệp TP.HCM, ông Ba Châu là người lãnh đạo tận tụy, bản lĩnh và giàu kinh nghiệm thực tiễn. Những câu chuyện về khả năng quản lý tài chính chặt chẽ trong thời chiến, cũng như tinh thần chủ động, dám đổi mới trong thời bình, đã trở thành những bài học quý giá về trách nhiệm và phẩm chất của người cán bộ.

Cuộc đời ông Lữ Minh Châu là hành trình đặc biệt, từ một chiến sĩ hoạt động bí mật trong mạng lưới tài chính cách mạng đến nhà lãnh đạo ngành ngân hàng và người tiên phong trong phát triển khu chế xuất, khu công nghiệp. Ông qua đời ngày 27/2/2016, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho đồng đội, đồng nghiệp và những người từng gắn bó với ông. Những đóng góp của ông không chỉ có ý nghĩa trong lịch sử kháng chiến mà còn góp phần đặt nền móng cho quá trình đổi mới, hội nhập và phát triển kinh tế của TP.HCM nói riêng, Việt Nam nói chung.