Lửa ấm giữa mùa đông khói lửa

Đêm 19 tháng 12 năm 1946, cả Hà Nội rung chuyển bởi tiếng đại bác từ pháo đài Láng phát hỏa. Tôi khi ấy là một anh thợ điện trẻ tuổi, gia nhập đội tự vệ chiến đấu, chốt giữ ở phố Hàng Thiếc.

Trong những ngày đêm giam chân địch trong thành phố, chúng tôi sống và chiến đấu giữa những dãy phố cổ thân quen nhưng giờ đây đã trở thành trận địa. Tôi nhớ mãi đêm 30 Tết năm đó, giữa cái rét ngọt của miền Bắc, đơn vị tôi tập trung trong một căn nhà cổ bị pháo bắn sập một nửa mái. Anh em lấy những mảnh gỗ từ cửa nhà làm củi đốt một đống lửa nhỏ để sưởi ấm.

Cậu em út của tiểu đội tên là Tự, mới 16 tuổi, vốn là một cậu ấm nhà giàu ở phố Cầu Gỗ. Tự ôm cây súng trường cao gần bằng người, mặt lấm lem than nhưng đôi mắt sáng rực. Cậu ấy lấy trong túi áo ra một gói mứt sen đã nát vụn, nói khẽ: "Mẹ em giấu vào ba lô trước khi em trốn nhà đi theo các anh đấy. Chia nhau mỗi người một hạt cho có vị Tết, các anh nhé!"

Chúng tôi ngồi quanh đống lửa, nhấm nháp vị ngọt thanh của mứt sen giữa tiếng đạn đại bác nổ đì đoành ngoài phố. Anh tiểu đội trưởng cầm cây đàn guitar cũ kỹ, gẩy lên giai điệu bài "Người Hà Nội". Tiếng đàn vang lên giữa đống đổ nát, át cả tiếng súng giặc. Lúc đó, tôi cảm thấy cái chết thật nhẹ tựa lông hồng. Chúng tôi không sợ hy sinh, chỉ sợ không giữ được mảnh đất này cho đời sau.

Sáng mùng 1 Tết, quân Pháp mở đợt tấn công lớn vào phố Hàng Chiếu. Tự xung phong ôm bom ba càng lao vào xe tăng địch. Tiếng nổ rung chuyển mặt đất, khói mù mịt. Khi chúng tôi xông lên, chỉ còn thấy mảnh áo trấn thủ của em vương trên xác xe tăng cháy sém.

Tự và biết bao đồng đội đã nằm lại trong lòng phố cổ, để chúng tôi có được ngày trở về chiến thắng sau 9 năm trường kỳ. Mỗi dịp Tết đến, tôi lại thắp nén nhang, nhớ về vị mứt sen ngọt lịm và nụ cười của người em nhỏ năm ấy.