Lửa Nương Sáng Lại Trên Kin Chu Phìn 2
Tôi là Lý Tre Phơ, người con gái bản Kin Chu Phìn 2. Những lời này tôi chắp lại từ ký ức của cha mẹ, từ những đêm nghe tiếng gió thổi qua mái nhà trình tường, khi người già kể chuyện cho lớp trẻ chúng tôi. Đó là chuyện của thời kháng chiến gian nan, khi Nậm Pung mình còn ăm ắp bóng mây và sương núi.
Những năm 1951–1954, cả vùng như gồng mình trong loạn lạc. Phỉ từ trên lưng trời kéo xuống, đốt nương, phá bản, gieo sợ hãi khắp nơi. Chúng xuyên tạc, bảo dân rằng Nhà nước đánh thuế để làm khổ dân. Người không hiểu thì lo, người yếu bóng vía thì bỏ nương chạy vào rừng. Ruộng bỏ hoang, lúa ngô không gieo được, con suối Mường Hum chảy ngang bản cũng như chảy chậm lại vì đói kém.
Nhưng người dân Nậm Pung mình không bao giờ lùi bước.
Cán bộ xã Mường Hum lên bản, người mặc áo chàm đã sờn, chân đi đất, nhưng lời lẽ thì vững như đá xanh trên núi Lảo Thẩn. Các anh chị kiên nhẫn giải thích từng điều một: thuế nông nghiệp là để góp sức cho kháng chiến, để bộ đội có cơm mà đánh Tây, đánh phỉ. Cha tôi bảo, nghe đến đó trong lòng sáng như ánh lửa nương đầu mùa.
Dân bản Kin Chu Phìn 2 họp nhau dưới gốc cây pơ mu to, cùng nói:
“Góp một bơ thóc giữ lấy bản làng còn hơn giữ cả kho lúa mà phỉ kéo xuống.”
Cán bộ hướng dẫn dân cấy lại nương hoang, trồng ngô nơi ruộng khô. Cả bản chia phiên nhau: ban ngày phục hóa, ban đêm đi tuần cùng du kích. Có lúc tiếng kẻng báo phỉ còn vang giữa màn sương, trẻ con chúng tôi bị mẹ bế đi trốn sau đá, còn người lớn thì xách đuốc, xách gùi cơm ra giúp lực lượng tiễu phỉ.
Đất trời Mường Hum không phụ lòng người.
Năm 1952, ruộng được tạm giao lại cho dân nghèo. Cha mẹ tôi nhận thêm mấy khoảnh đất văng chủ, hai người mừng rơi nước mắt. Chỉ một mùa sau, nương lúa Kin Chu Phìn 2 đã xanh rưng rức, bông cúi đầu nặng hạt. Đến năm 1954, thóc ngô nhiều gấp đôi mấy năm trước. Giã gạo, giã ngô suốt đêm, bản vang tiếng chày như tiếng trống báo mùa vui.
Giờ tôi kể lại cho con cháu mình:
Đất không phụ người biết đoàn kết. Lửa nương ngày xưa sáng được là nhờ lòng người Nậm Pung mình như ngọc, không bao giờ mờ. Con cháu phải giữ lấy điều ấy. Đừng để lời giả dối chia rẽ bản làng. Đừng quên tổ tiên từng giữ đất bằng chính đôi tay và trái tim kiên định.
