Lửa Thiêng Trường Sơn: Lời Hiệu Triệu Bất Tử Của Anh Hùn Nguyễn Viết Xuân (18/11/1964)

Những năm 1964, khi đế quốc Mỹ bắt đầu leo thang đánh phá miền Bắc, tuyến đường 12 qua khu vực Cha Lo - Cổng Trời (thuộc tỉnh Quảng Bình) trở thành một yết hầu giao thông chiến lược. Nơi đây là cửa ngõ để các đoàn xe vận tải tiến vào đường mòn Hồ Chí Minh chi viện cho miền Nam. Hiểu rõ tầm quan trọng của tọa độ này, không quân Mỹ đã biến Cha Lo thành một "túi bom" thực sự, ngày đêm rải thảm hòng cắt đứt mạch máu giao thông của ta. Nhận nhiệm vụ bảo vệ bầu trời khu vực này là Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 Pháo cao xạ, nơi Nguyễn Viết Xuân (sinh năm 1933, quê Vĩnh Phúc) đang đảm nhiệm vai trò Chính trị viên.

Bầu không khí căng thẳng bao trùm trận địa từ những ngày đầu tháng 11. Sáng ngày 18/11/1964, sương mù vừa tan, tiếng gầm rú xé tai của bầy máy bay tiêm kích F-100 và T-28 của Mỹ đã xé toạc sự tĩnh lặng của núi rừng Trường Sơn. Hàng loạt tốp máy bay từ nhiều hướng bất ngờ lao xuống, trút những trận mưa bom và đạn rocket nổ tung quanh trận địa pháo cao xạ của ta. Đất đá bay rào rào, khói bụi mịt mù che khuất cả tầm nhìn.

Giữa màn đạn pháo đỏ rực đó, Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân không hề nấp trong hầm chỉ huy. Anh xông xáo chạy dọc chiến hào, đến từng khẩu đội pháo để động viên các chiến sĩ. Khi trận chiến bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, một chiếc F-100 bất ngờ bổ nhào, trút một loạt bom bi và rốc-két ngay sát khẩu đội 3. Một tiếng nổ chát chúa vang lên. Khói tản đi, đồng đội bàng hoàng nhận ra Nguyễn Viết Xuân đã ngã xuống. Vết thương quá nặng đã cướp đi một mảnh đùi phải của anh, máu tuôn ướt đẫm mảnh áo lính.

Ngay lập tức, y tá lao đến cấp cứu và định cáng anh về tuyến sau. Nhưng trong khoảnh khắc ranh giới giữa sự sống và cái chết ấy của sáng ngày 18/11/1964, Nguyễn Viết Xuân đã gạt cáng ra. Dù mặt cắt không còn một giọt máu vì đau đớn, anh yêu cầu y tá cắt nát phần ống quần, garô cầm máu tạm thời, rồi dùng chút sức lực cuối cùng gượng nhô nửa người lên khỏi chiến hào. Hướng ánh mắt rực lửa về phía những chiếc máy bay địch đang quần thảo, anh dõng dạc hô lớn:

"Nhằm thẳng quân thù, mà bắn!"

Tiếng hô ấy không chỉ là một mệnh lệnh quân sự, mà là một tiếng sấm rền vang giữa trận địa, đập tan mọi sự hoang mang, sợ hãi. Nhìn người Chính trị viên dù mất đi một phần thân thể vẫn hiên ngang đứng đó chỉ huy, ngọn lửa căm thù trong lòng hàng chục pháo thủ như bùng cháy dữ dội. Các nòng pháo 37mm đồng loạt khạc lửa lên bầu trời, đan thành một lưới đạn dày đặc, quật ngã những chiếc máy bay tối tân của địch, buộc chúng phải hoảng loạn tháo chạy.

Trận chiến ngày hôm ấy quân ta đã bảo vệ thành công trận địa, nhưng Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân đã trút hơi thở cuối cùng do mất quá nhiều máu. Anh ra đi ở tuổi 31. Lời thét vang "Nhằm thẳng quân thù mà bắn" của Nguyễn Viết Xuân vào sáng ngày 18/11/1964 đã vượt ra khỏi thung lũng Cha Lo, trở thành một lời thề sắt son, một phong trào thi đua rực lửa lan tỏa khắp các trận địa pháo cao xạ trên toàn miền Bắc trong suốt những năm tháng đánh Mỹ sau này.

Mỗi khi lật lại những trang sử hào hùng của dân tộc, ta chợt hiểu rằng, sức mạnh của quân đội Việt Nam không nằm ở vũ khí tối tân, mà nằm ở tinh thần thép của những con người bằng xương bằng thịt. Lịch sử được viết lên từ những khoảnh khắc bi tráng như thế, để bầu trời hôm nay mãi mãi xanh trong.