Luật sư Phan Anh – Tinh thần tận tụy vì dân
Luật sư Phan Anh ( 01/03/1912- 28/06/1990), ông sinh ra trong gia đình nhà Nho nghèo ở huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1933 ông đã thi đỗ ba bằng tú tài( tú tài bản xứ, tú tài Tây ban Toán và tú tài Tây ban Triết) Năm 1937, ông tốt nghiệp ngành luật, Trường Đại học Đông Dương và được chính quyền cấp học bổng sang Pháp du học. Năm 1939, Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, ông về nước mà không kịp bảo vệ luận án tiến sĩ. Trở về Việt Nam, ông làm việc ở Văn phòng luật sư Bùi Tường Chiểu.
Tháng 3-1945, luật sư Phan Anh cùng một số trí thức khác tham gia chính phủ của Trần Trọng Kim. Sau Cách mạng Tháng Tám thành công, luật sư Phan Anh có cơ hội gặp Bác Hồ lần đầu tiên tại Hà Nội, thông qua sự giới thiệu của Giáo sư Hoàng Minh Giám và đồng chí Võ Nguyên Giáp, Khi nghe Bác Hồ nói rằng: “Chúng ta đã hy sinh phấn đấu để giành được độc lập; nay đã được độc lập rồi, chúng ta phải kiến thiết đất nước để dân ta có cơm ăn, áo mặc, có chỗ ở, được học hành. Chú là người tài cao, học rộng, tôi đề nghị chú nhận trách nhiệm làm Chủ tịch Ủy ban Kiến thiết quốc gia, để lo những chuyện đó..” Từ khoảnh khắc đó ông đã có sự chuyển biến sâu sắc về tư tưởng. Ông đã từng tâm sự rằng “Tôi rất xúc động và cảm kích trước tấm lòng bao dung của Bác. Vì Bác đã không lấy việc tôi tham gia Chính phủ Trần Trọng Kim thân Nhật làm điều, mà vẫn cho tôi là một trí thức yêu nước và trọng dụng... Nhận trách nhiệm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, tôi không phải nghĩ đến những công việc về chuyên môn quân sự, vì việc đó đã có anh Võ Nguyên Giáp. Nhiệm vụ của tôi là tập trung vào vấn đề chính trị nhằm đoàn kết trong, ngoài...”. Đây cũng là một trong những minh chứng Chủ tịch Hồ Chí Minh có sự nhìn nhận vô cùng sâu sắc khi trọng dụng nguồn nhân tài.
Luật sư Phan Anh là Bộ trưởng Bộ Quốc Phòng đầu tiên của Việt Nam.Trong khoảng thời gian ngắn( từ tháng 3 đến tháng 11/1946) nước ta đang chuẩn bị kháng chiến chống Pháp lần 2 (1945-1954). Suốt hành trình tham gia hoạt động cách mạng ông được Đảng, Nhà nước giao giữ chức Bộ trưởng như: Bộ Kinh tế, Bộ Công Thương, Bộ Thương nghiệp, Bộ Ngoại thương; đảm nhiệm nhiều chức vụ khác như: Phó chủ tịch Quốc hội; đại biểu Quốc hội (từ khóa II đến khóa VIII); Phó chủ tịch Đoàn chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, Ủy viên Thường vụ Hội Luật gia dân chủ quốc tế...
Trên đấu trường ngoại giao quốc tế, đặc biệt là tại Hội nghị Genève năm 1954, Luật sư Phan Anh đã sát cánh cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng, trở thành một trong những gương mặt đại diện cho trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam. Bằng tư duy pháp lý sắc bén và lý luận đanh thép của một bậc thầy về luật học, ông đã kiên cường đấu tranh vì hòa bình, góp phần quan trọng vào thắng lợi vang dội trên mặt trận ngoại giao của thời đại Hồ Chí Minh.
Với những cống hiến tận tụy cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, Luật sư Phan Anh đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Tuy nhiên, phần thưởng lớn nhất chính là sự trân trọng của lịch sử dành cho một trí thức lớn.
Cuộc đời của Luật sư Phan Anh là hình ảnh mẫu mực của một trí thức yêu nước, người đã đi từ ánh sáng của tri thức phương Tây đến với lý tưởng cách mạng cao đẹp. Ông không chỉ là một nhà chuyên môn tài năng mà còn là biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết dân tộc, người đã chọn đứng về phía nhân dân trong những khúc quanh cam go nhất của lịch sử. Tên tuổi và sự nghiệp của ông mãi là tấm gương sáng ngời, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về sứ mệnh phụng sự Tổ quốc bằng tài năng, trí tuệ và một trái tim luôn rực cháy ngọn lửa yêu nước.
