LÚC KHÔNG AI CÒN CẦN HIỂU MÌNH ĐANG SỐNG NHƯ THẾ NÀO

TÊN TRUYỆN: LÚC KHÔNG AI CÒN CẦN HIỂU MÌNH ĐANG SỐNG NHƯ THẾ NÀO

Ở khoảng rừng đó của dãy Trường Sơn, sau khi cảm giác chờ đợi mỏng đi rồi gần như biến mất, có một thay đổi khác đến sau đó — chậm hơn, khó nhận ra hơn, và nếu có ai cố gọi tên, cũng sẽ thấy nó không rõ ràng. Đó là việc họ không còn cố hiểu mình đang sống “đúng hay sai”, “tốt hay không”, hay “có ý nghĩa hay không” nữa. Trước đây, dù không nói ra, vẫn có những khoảnh khắc họ nhìn lại một ngày, hoặc một việc, rồi tự hỏi — không thành lời — rằng “như vậy đã ổn chưa”. Nhưng giờ, câu hỏi đó không biến mất đột ngột, nó chỉ không xuất hiện lại.

Một buổi chiều, Vinh ngồi một mình khá lâu, không làm gì rõ ràng. Nếu là trước kia, có thể anh sẽ nghĩ “mình đang lãng phí thời gian” hoặc “đáng ra nên làm gì đó”. Nhưng lần này, ý nghĩ đó không đến. Không phải anh đẩy nó đi. Mà là nó không có lý do để hình thành. Anh chỉ ngồi, nhìn ánh sáng đổi màu trên mặt đất, và khi đứng dậy, không có cảm giác cần bù lại cho khoảng thời gian đã qua. Tín ở gần đó cũng vậy, cậu thử làm một thứ gì đó rồi bỏ dở giữa chừng, không phải vì chán, mà vì không còn thấy cần hoàn thành nó. Điều lạ là việc bỏ dở đó không để lại cảm giác dang dở như trước.

Người lớn tuổi một hôm nói, như thể đang tự kiểm tra lại chính mình: “Tôi không còn tự hỏi hôm nay mình sống có ra gì không.” Không ai cười, không ai phản ứng mạnh, nhưng ai cũng hiểu câu đó không phải là buông xuôi. Nó giống như việc một cái cân đã được cất đi, nên không còn gì để đặt lên đó mà đo nữa. Hạnh nghe xong chỉ nói: “Chắc vì không còn cái gì để so.” Rồi thôi, không ai kéo câu chuyện đi xa hơn, vì bản thân nó cũng không cần đi đâu.

Có một hôm trời nhiều mây, ánh sáng không rõ ràng, không có cảm giác sáng hẳn hay tối hẳn. Những ngày như vậy trước đây thường làm người ta thấy lửng lơ, như thể thiếu một mốc để bám vào. Nhưng ở đây, không ai tìm mốc. Họ vẫn đi lại, vẫn ăn, vẫn ngồi, và ngày trôi qua mà không cần được xác nhận là “đã diễn ra như thế nào”. Vinh chợt nhận ra mình không nhớ nổi hôm qua đã làm gì cụ thể, nhưng điều đó không làm anh thấy trống hay mất mát. Ngược lại, nó nhẹ đi một chút, như thể không cần mang theo mọi thứ đã xảy ra.

Một lần khác, có một người đi ngang qua, dừng lại nhìn họ khá lâu. Người đó hỏi: “Ở đây mọi người sống kiểu gì vậy?” Câu hỏi này, nếu là trước kia, có thể sẽ khiến họ cố giải thích, hoặc ít nhất là mô tả một điều gì đó. Nhưng lần này, không ai trả lời ngay. Cuối cùng, Lợi nói: “Không rõ nữa.” Người kia nhíu mày: “Ý là sao?” Lợi nhún vai: “Không có cách cụ thể.” Người kia không hiểu, đứng thêm một lúc rồi đi. Không ai cố giữ, cũng không ai thấy cần phải làm cho người đó hiểu.

Sau khi người đó đi, Tín nói nhỏ: “Nếu là trước, chắc tụi mình sẽ cố giải thích cho họ.” Vinh gật: “Ừ, hoặc ít nhất cũng nghĩ xem nên nói thế nào cho hợp lý.” Hạnh thêm vào: “Giờ thì… không cần hợp lý nữa.” Câu đó không mang ý chống lại lý trí, chỉ là họ không còn cần gom cuộc sống của mình vào một khung dễ hiểu để người khác hoặc chính mình yên tâm.

Buổi tối hôm đó, họ ngồi gần nhau hơn một chút, không phải vì có chuyện, mà vì trời mát. Không ai kể lại ngày của mình, không ai tổng kết. Nhưng không khí không hề trống. Có một thứ gì đó đủ đầy mà không cần gọi tên. Người lớn tuổi nhìn quanh, rồi nói: “Có khi nào… trước đây mình sống mà cứ phải hiểu mọi thứ, nên mới thấy nặng không?” Không ai trả lời dứt khoát. Nhưng không ai phủ nhận.

Đêm xuống, không có một ranh giới rõ ràng giữa lúc còn thức và lúc bắt đầu ngủ. Có người nằm xuống trước, có người còn ngồi, có người nói vài câu rồi im. Không ai cần biết mình đã “kết thúc ngày” chưa, vì ngày không còn là một đơn vị cần đóng lại. Và trong khoảng chuyển đó, không có ai cố nắm lại ý nghĩa của những gì đã xảy ra, cũng không ai chuẩn bị ý nghĩa cho ngày sau.

Một buổi sáng khác, khi sương còn dày, Tín nói một câu mà chính cậu cũng không chắc mình hiểu hết: “Em nghĩ… mình đang sống, nhưng không cần biết mình đang sống kiểu gì.” Vinh nhìn cậu một lúc, rồi gật: “Ừ. Và chắc cũng không cần biết nó có tên gì.” Câu đó trôi qua rất nhẹ, không ai giữ lại, nhưng từ hôm đó, không còn ai cố đặt tên cho những gì họ đang trải qua — không gọi là bình yên, không gọi là tự do, cũng không gọi là buông bỏ. Không phải vì những từ đó sai, mà vì chúng không còn cần thiết.

Và trong thời hoa lửa ấy, có những con người thôi không tự hỏi mình đang sống đúng hay sai, tốt hay chưa, có ý nghĩa hay không—không phải vì họ đã tìm ra câu trả lời, mà vì câu hỏi không còn chỗ để bám vào nữa, và khi không còn cần hiểu cuộc sống của mình theo một cách nào đó, họ bắt đầu sống mà không cần đứng ngoài nó để nhìn lại.