Lực lượng vũ trang tự vệ đầu tiên của Đảng ta (1)

" Trong cao trào cách mạng 1930-1931 và Xô viết – Nghệ Tĩnh, đội tự vệ công - nông đầu tiên đã xuất hiện. Nó ra đời là do yêu cầu chống khủng bố, bảo vệ phong trào đấu tranh chính trị quần chúng.

Trong cuộc biểu tình, bãi công của 3000 công nhân đồn điền Phú Riềng (tháng 2 năm 1930), đội tự vệ công nhân gồm có một số đảng viên và quần chúng trung kiên đã chống cự lại binh lính địch, đánh gãy tay tên đội người Pháp làm cho chúng hoảng sợ bỏ chạy, bảo vệ được cuộc biểu tình, góp phần làm cho cuộc bãi công thu được kết quả.

Phong trào càng phát triển mạnh mẽ, các đoàn thể quần chúng càng tăng thì Đội tự vệ càng đông. Như ở Hà Tĩnh, Đội tự vệ 3 xã (huyện Can Lộc) được chính thức thành lập vào cuối tháng 6 năm 1930, bước đầu mỗi thôn có một vài người. Sau ngày 1 tháng 8 năm 1930, Đội tự vệ tăng gấp hai, ba lần. Có thôn, Đội tự vệ lên đến 30 người. Một số đội viên trung kiên, gan dạ được chọn riêng thành Đội cảm tử. Giáo mác sắm nhiều thêm. Cứ 10 người lập thành 1 tiểu đội. Ở Thanh Chương (Nghệ An), trong cuộc mít tinh mừng thắng lợi và truy điệu những đồng chí đã hy sinh của 22.000 quần chúng tổ chức ngày 18 tháng 9 năm 1930, đã có hơn 1000 tự vệ bảo vệ buổi lễ.

Không những có tự vệ trai mà có cả tự vệ gái. Như ở Thạch Hà (Hà Tĩnh), Thanh Chương (Nghệ An), chị em hăng hái vào đội tự vệ, chị em dũng cảm nhất xung vào đội cảm tử.

Các đội tự vệ ấy gọi là Đội Tự vệ đỏ (Xích vệ).

Trong lúc phong trào tự vệ đỏ hoạt động rầm rộ, sôi nổi ở 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh (lúc đó còn gọi là phong trào tự vệ oanh liệt), thì ở những nơi khác, đội tự vệ cũng phát huy tác dụng của nó trong các cuộc đấu tranh của quần chúng. Như ở xung quanh Sài Gòn, trong mấy tháng cuối năm 1930 đã có những đội tự vệ công nhân bảo vệ các cuộc đấu tranh của thợ thuyền. Ở xí nghiệp dầu Sôcôny (Nhà Bè - Sài Gòn), đội tự vệ đã đánh vỡ đầu tên cảnh sát, vứt khẩu súng của nó đi, làm cho nó phải thả người diễn thuyết ra.

"