Lui quân khỏi tuyến biên giới

Những trận đầu năm 1285 không đem lại thắng lợi ngay cho quân Trần. Quân Nguyên tập trung sức mạnh đánh vào các cửa ải, làm nhiều vị trí phòng thủ bị phá vỡ. Trần Quốc Tuấn phải đối diện với tổn thất và nguy cơ các đơn vị bị chia cắt.

Khi không thể tiếp tục giữ tuyến trước, ông rút quân về phía Vạn Kiếp. Các tướng cũng thu nhặt quân sĩ để trở lại hội quân. Cuộc rút lui diễn ra dưới sức ép truy đuổi, đòi hỏi người chỉ huy vừa tìm đường thoát, vừa duy trì khả năng tập hợp lực lượng sau thất bại.

Chặng đường này giúp hiểu đầy đủ hơn sự nghiệp Trần Quốc Tuấn. Ông không chỉ hiện diện trong những trận thắng được nhắc nhiều về sau. Trước lúc phản công, ông từng phải vượt qua những giờ phút bất lợi, chấp nhận rời vị trí và tổ chức quân đội lại. Khả năng tiếp tục chiến đấu sau thất lợi là một điều kiện để cuộc kháng chiến không kết thúc ngay ở những tuyến phòng thủ đầu tiên.