LƯỢC GHI TÓM TẮT LỊCH SỬ TRUYỀN THỐNG ĐẤU TRANH CÁCH MẠNG TRONG 2 CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA ĐẢNG BỘ VÀ NHÂN DÂN XÃ HÒA PHONG

Truyền thống đấu tranh cách mạng của Đảng bộ và nhân dân xã Hòa Phong là lịch sử của những năm tháng đầy gian truân, thử thách và rất anh dũng kiên cường, mỗi tấc đất là một chiến công, viết lên bằng máu mồ hôi và nước mắt của nhiều thế hệ. Có những tấm gương dũng cảm kiên cường, hy sinh bất khuất, tận trung với nước, tận hiếu với dân, đáng được nhân dân xã nhà đời đời ghi nhớ và trân trọng.

Hòa Phong ra đời sau ngày giải phóng (tháng 5/ 1975) gồm các xã trong kháng chiến: Hòa Hưng, Hòa Thượng, một phần Hòa Bình và Thị trấn Túy Loan, đến tháng 3/1986 Hòa Phong chia tách làm 2 xã: Hòa Phú, Hòa Phong.

Dưới chế độ phong kiến ruộng đất tập trung vào địa chủ, người dân phải đi làm thuê, cấy mướng, ăn đói, mặc rách, đa số nhân dân là mù chữ.

Nạn sưu cao thuế nặng của bọn quan lại, cường hào gian ác, đàn áp nhân dân ta, đời sống vô cùng khó cực, nhiều cuộc biểu tình chống sưu cao thuế nặng, đòi dân sinh, dân chủ diễn ra nhiều nơi. Tiêu biểu là cụ Ông Ích Đường, bị bọn thực dân Pháp bắt đưa ra xử chém tại chợ Tuý Loan vào năm 1908, nhưng cụ hiên ngang dỏng dạc nói “Dân nước Nam như cỏ cú, giết Đường này còn trăm nghìn Đường khác nỗi lên, bao giờ hết mía mới hết Đường”. Nói xong Cụ ngẩn cao đầu nhận cái chết oanh liệt.

Đứng trước yêu cầu của tình hình, ngày 22/2/1942 tại bến Suối Tuý Loan Chi bộ Bánh Tổ Chiên được thành lập, là một trong 3 Chi bộ được thành lập sớm nhất ở huyện Hòa Vang, Chi bộ có 3 đồng chí gồm: đồng chí Lê Kỉnh, đồng chí Đào Thưởng và đồng chí Ngô Khiết, do đồng chí Lê Kỉnh làm Bí thư. Nhiệm vụ của Chi bộ là bí mật vận động quần chúng, xây dựng cơ sở Cách mạng.

Ngày 16/8/1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng, hàng ngàn người tập trung tại sân vận động An Phước. Đồng chí Lê Hoàng đọc lệnh tổng khởi nghĩa, cướp chính quyền. Hàng ngàn cánh tay hô vang đả đảo phát xít Nhật, Việt minh muôn năm, như vậy ngày 16/8/1945 tổng An Phước đã hoàn toàn giải phóng.

Đây là thắng lợi có ý nghĩa vô cùng lớn lao, những vết nhơ, những khổ nhục ê chề của cuộc đời trăm năm nô lệ đã bị quét sạch.

Trong chín năm kháng chiến chống Pháp, ta đánh hàng trăm trận, tiêu diệt hàng ngàn tên địch. Có nhiều tấm gương anh dũng hy sinh, tiêu biểu như: Lê Du, Lê Trung Mỹ, Châu Quang Thuyên, Lâm Quang Tiếu, Đặng Ngọ…để lại cho đời sau tiếng thơm muôn thuở.

Kết thúc 9 năm kháng chiến chống Pháp ta đã giành thắng lợi bằng chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Ngày 20/7/1954 Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết. Hiệp định vừa ký xong, kẻ thù ngang nhiên xé bỏ, đàn áp nhân dân ở Miền Nam một cách điên cuồng. Chế độ độc tài Ngô Đình Diệm tay sai đế quốc Mỹ, với quốc sách tố cộng và luật 10/59. Biến Hòa Phong thành nhà tù rộng lớn, bắt bớ, giam cầm, chém giết hàng trăm cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Đứng trước một tình thế khó khăn, đen tối, thử thách lớn như vậy. Nhưng cán bộ, đảng viên và nhân dân Hòa Phong không nao núng, dẫu kẻ thù có lê máy chém đi từng nhà ren đe sẽ chặt đầu nếu ai theo cộng sản, hàng chục, hàng trăm bà mẹ Hòa Phong vẩn kiên cường đào hầm bí mật trong nhà nuôi dấu cán bộ hoạt động. Chính tinh thần khí phách cách mạng của Đảng, của nhân dân ta, phong trào cách mạng Hòa Phong từng bước được phục hồi.

Trong 21 năm kháng chiến chống Mỹ, kẻ thù không hiểu nổi sự gan dạ, dũng cảm chiến đấu, chịu hy sinh để giành độc lập, tự do. Nhiều tấm gương của cán bộ đảng viên và nhân dân không sợ hy sinh, dũng cảm kiên cường trong chiến đấu, nếu không may rơi vào tay giặc, không khuất phục quân thù, nghiến răng chịu đựng đòn roi không khai báo, giữ vững khí tiết cách mạng như: mẹ Nguyễn Thị Xữ, mẹ Đổ Thị Như. Tấm gương chiến đấu dũng cảm, kiên cường của xã đội trưởng Lê Trung Hiển, Nguyễn Thị Xuyến. Người Bí thư tài ba, giỏi về quân sự, chính trị như: đồng chí Nguyễn Văn Trọng, Trần Quốc Thương làm cho địch vô cùng khiếp sợ, buộc chúng phải trao giải thưởng, ai giết được anh thưởng và nuôi cả gia đình. Trong 21 năm kháng chiến chống Mỹ, ta đã đánh hàng trăm trận, diệt hàng trăm tên Mỹ, Ngụy, bắn rơi một số máy bay, bắn cháy nhiều xe quân sự.

Có thể nói mảnh đất Hòa Phong đau thương và anh dũng với truyền thống “Ra ngỏ gặp anh hùng, về nhà gặp dũng sĩ”, bóm trụ kiên cường với phương châm “một tấc không đi, một ly không rời”, các cụ, các mẹ đi đầu trong đấu tranh chính trị, buộc địch phải chuồn bước.

Lúc 13 giờ ngày 28/3/1975 Hòa Phong hoàn toàn giải phóng. Tiếp nối truyền thống trong hai cuộc kháng chiến, Đảng bộ và nhân dân ra sức khắc phục khó khăn, xây dựng lại quê hương ngày càng đổi mới, đời sống vật chất của nhân dân ngày càng được cải thiện. Đảng bộ luôn giữ vững Đảng bộ được trong sạch vững mạnh, nhiều năm liền là Đảng bộ tiêu biểu của huyện Hòa Vang.

Để phát huy truyền thống, mỗi chúng ta phải làm gì, đặc biệt ở lứa tuổi thanh thiếu niên là chồi non tương lai của đất nước. Muốn giúp ích cho nước, cho nhà và không xấu hổ với người đi trước, thì mỗi chúng ta phải học. Khi có điều kiện chúng ta phải tự hỏi mình học để làm gì, trước hết học để làm người, học để phụng sự Tổ quốc, học để mưu cầu lợi ích cá nhân và xây dựng hạnh phúc gia đình. Bởi chúng ta có học mới biết được cái đúng, cái sai, cái thiện, cái ác, cái tốt, cái xấu, những việc nên làm và những việc cần tránh. Chúng ta học tập nêu gương các anh hùng liệt sĩ những người có công với nước, nhằm tri ân, biết ơn sự hy sinh cống hiến lớn lao ấy, để chúng ta phát huy hơn nữa truyền thống yêu nước, thương nòi trong bảo vệ và xây dựng tương lai đất nước.

Chiến tranh dù có lùi xa thì thế hệ mai sau vẫn khắc ghi một điều. Nếu không có những gia đình trung kiên, chịu đựng hy sinh, nếu không có những cán bô, Đảng viên đã ngã xuống, không có sự đùm bọc che chở của nhân dân thì sẻ không có khúc khải hoàn cất lên trong ngày toàn thắng.

Đạo lý của dân tộc mãi mãi nhắc ta luôn nhớ ơn các anh hùng liệt sĩ đã hiến dân cuộc đời vì nghĩa lớn, vì độc lập tự do. Đó là đạo lý làm người, đó là lương tâm, là phẩm giá con người chân chính, sống vì mọi người.

Sống với quá khứ là triệu chứng của tuổi già, nhưng cũng có những quá khứ mà người ta không thể và không được lảng quên, đó là quá khứ hào hùng của dân tộc.

Chúng ta tin chắc rằng mai sau sẽ tạo chân dung của một thế hệ anh hùng.

Người lượt ghi CCB: Lê Phú Tháo