Lưới lửa phòng không vẽ nên trận “Điện Biên Phủ trên không” huyền thoại

Trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trước yêu cầu cấp bách của nhiệm vụ bảo vệ vùng trời Hà Nội - trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước - ngày 19 tháng 5 năm 1965, Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam đã ban hành Quyết định số 67 thành lập Bộ Tư lệnh Phòng không Hà Nội, trực thuộc Quân chủng Phòng không - Không quân.

Đây là dấu mốc đặc biệt quan trọng, khẳng định bước phát triển vượt bậc về tổ chức lực lượng và năng lực tác chiến của quân đội ta trong giai đoạn kháng chiến quyết liệt.

Sự ra đời của Bộ Tư lệnh Phòng không Hà Nội - tiền thân của Sư đoàn Phòng không Hà Nội (Sư đoàn 361) - không chỉ là đáp ứng kịp thời yêu cầu của chiến trường miền Bắc, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược và sự nhạy bén của Đảng, Nhà nước và quân đội ta trong việc bảo vệ “trái tim” của Tổ quốc.

Với nhiệm vụ trọng yếu là gìn giữ an toàn bầu trời Thủ đô, Sư đoàn 361 nhanh chóng trở thành lực lượng nòng cốt, tinh nhuệ trong thế trận phòng không quốc gia.

Trải qua hơn sáu thập kỷ xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Sư đoàn Phòng không Hà Nội đã ghi dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc bằng hàng loạt chiến công vang dội.

Đặc biệt, trong chiến dịch “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” tháng 12 năm 1972, đơn vị đã lập nên kỳ tích bắn rơi 25 máy bay chiến lược B-52 của không quân Mỹ, trong đó có 16 chiếc rơi tại chỗ, góp phần buộc Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris.

Trở về từ chiến tranh, mái tóc đã bạc màu, nhưng ký ức về những trận đánh hào hùng năm xưa vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt, nguyên Phó Tư lệnh về Chính trị Quân chủng Phòng không - Không quân.

Mỗi cú phóng đạn, mỗi tín hiệu radar phát hiện máy bay B-52 là sự hồi hộp đến nghẹt thở - nhưng là sự hồi hộp của lòng quả cảm và ý chí quyết thắng.

Với những người từng tham gia Chiến dịch 12 ngày đêm cuối năm 1972, không gì có thể thay thế cảm giác khi một máy bay B-52 bị bắn rơi giữa lòng Hà Nội.

Đó không chỉ là một chiến thắng quân sự, mà là lời khẳng định với cả thế giới rằng: Việt Nam - một dân tộc nhỏ bé - có thể đánh thắng cường quốc hàng đầu bằng lòng yêu nước và sự dũng cảm vô song!