LƯỚI LỬA TRÊN ĐƯỜNG SỐ 2 VÀ KÝ ỨC CỦA NGƯỜI DU KÍCH"

Vào cuối năm 1952, thực dân Pháp mở cuộc hành quân mang tên Loren, huy động hơn 30.000 quân đánh lên vùng Phú Thọ - Yên Bái nhằm cướp bóc, bắt lính và kéo chủ lực của ta về để cứu nguy cho tuyến phòng thủ Tây Bắc. Tại xã Hoa Lư ngày đó, quân giặc đã tràn vào đóng quân tại làng Thản suốt 12 ngày đêm, lập vành đai trắng hòng khống chế toàn vùng.

Trước tình hình đó, Bộ chỉ huy Trung đoàn 36 quyết định giăng một chiếc "bẫy rập" khổng lồ ngay trên quốc lộ số 2. Cụ Hoàng Ngọc Hiền bồi hồi nhớ lại địa thế lý tưởng năm ấy: “Hai rặng núi và đồi thắt lại hai đầu bọc kín một cái thung lũng hẹp và dài gần 4 km, những cánh rừng già lấn đến ven đường cái, những nương sắn xanh um mọc la liệt trên các vạt đồi là tấm màn ngụy trang kín đáo che chở cho bộ đội mai phục”.

Cái khó nhất lúc bấy giờ là địch đang cắm ba cứ điểm Vân Mộng, Chân Mộng, Năng Yên án ngữ xung quanh, trong khi bộ đội chủ lực chỉ có đúng một đêm duy nhất để dàn thế trận. Giữa thời khắc ngặt nghèo, sức mạnh từ lòng dân xã Hoa Lư đã làm nên điều kỳ diệu. Hai trung đội du kích địa phương lập tức xung phong làm nhiệm vụ dẫn đường và phối hợp chiến đấu, một trung đội khác lo tải thương, nấu cơm hậu cần. Quân và dân đồng lòng giấu kín mọi dấu vết, giữ bí mật tuyệt đối khiến quân địch hoàn toàn mù tịt.

Mờ sáng ngày 17/11/1952, đoàn xe cơ giới dài gần 3 km của Pháp từ Đoan Hùng rút chạy về xuôi đã lọt trọn vào trận địa phục kích. Từ trên các đồi cao, quân ta đồng loạt nổ súng. Chiếc xe đi đầu trúng đạn bốc cháy ngùn ngụt, biến thành chướng ngại vật chặn đứng toàn bộ đoàn xe phía sau. Hàng trăm chiến sĩ từ sườn đồi xông ra đánh vỗ mặt khiến quân địch hoảng loạn, dẫm đạp lên nhau bỏ chạy.

Kết thúc trận đánh, quân ta tiêu diệt và bắt sống hơn 400 tên địch, phá hủy 44 xe cơ giới và bọc thép. Đây được ghi nhận là trận chiến oai hùng phá hủy nhiều xe cơ giới nhất ở Đông Dương kể từ ngày đầu kháng chiến, góp phần chia lửa trực tiếp và đem lại chiến thắng vang dội cho Chiến dịch Tây Bắc năm 1952.