Luôn tranh thủ sự ủng hộ, đồng tình của Liên Xô và Trung Quốc trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, thống nhất và xây dựng nước nhà

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc ta, ngoại giao là một mặt trận quan trọng. Trong mọi hoàn cảnh Chủ tịch Hồ Chí luôn tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân thế giới, đặc biệt là sự ủng hộ không chỉ về mặt tinh thần mà còn là vật chất to lớn của hai nước lớn xã hội chủ nghĩa là Liên Xô và Trung Quốc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đứng vững trên lập trường của chủ nghĩa Mác – Lênin, tinh thần quốc tế vô sản và bằng sự nỗ lực cao độ, Đảng, Nhà nước ta đã giữ gìn tình cảm quốc tế thủy chung, trước sau như một, không ngừng củng cố quan hệ, tranh thủ được Liên Xô, Trung Quốc từng bước đồng tình, đi đến ủng hộ đường lối, mục tiêu, lập trường, quyết tâm chiến đấu của nhân dân ta, giành cho ta sự giúp đỡ to lớn, quý báu về mọi mặt, đặc biệt là viện trợ quân sự. Từ năm 1950 trở đi, Liên Xô – nước có nền công nghiệp quốc phòng hùng mạnh, bắt đầu viện trợ cho Việt Nam, ngoài một số vũ khí thông thường, còn phần lớn là những vũ khí hiện đại như máy bay, xe tăng, xe bọc thép, tên lửa, pháo phòng không, pháo binh… Số lượng hàng đầu tiên gồm “pháo cao xạ 37 ly, một số xe vận tải môlôtôva và thuốc quân y”. Nhìn chung, nếu từ tháng 5-1950 đến tháng 6-1954, Việt Nam nhận được 21.517 tấn hàng viện trợ quốc tế với tổng trị giá 54 triệu rúp từ Liên Xô, Trung Quốc và các nước dân chủ nhân dân khác. Những năm 1955-1960, Liên Xô đã viện trợ cho ta một khối lượng hàng quân sự là 29.996 tấn, gồm hàng hậu cần, vũ khí, trang bị kỹ thuật. Từ năm 1961-1964, Liên Xô gửi sang Việt Nam 47.223 tấn hàng quân sự – số viện trợ quân sự trong một thời gian ngắn đã tăng gần gấp đôi. Trong giai đoạn 1965-1968, khi quan hệ Việt Nam – Liên Xô có bước phát triển đáng kể, số hàng viện trợ quân sự của Liên Xô cũng tăng vọt: 226.969 tấn(6). Trong những năm 1969-1972, mức viện trợ quân sự của Liên Xô cho ta đạt 143.793 tấn. Từ năm 1973 – 1975, Liên Xô chuyển sang Việt Nam 65.601 tấn hàng hậu cần và trang bị vũ khí, kỹ thuật(7).

Trung Quốc cũng đã dành cho nhân dân ta sự ủng hộ, viện trợ quý báu trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, kinh tế, văn hoá. Tính chung trong toàn bộ cuộc kháng chiến chống Mỹ, tổng khối lượng viện trợ quốc tế ước tính 2.362.682 tấn, trị giá 7 tỷ rúp(8), thì viện trợ của Trung Quốc chiếm khoảng trên 50% tổng số viện trợ nói trên. Trong lĩnh vực quân sự, Trung Quốc viện trợ cho ta chủ yếu là vũ khí bộ binh, quân trang, quân dụng, lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, một phần nhiên liệu, phương tiện vận tải và một số xe quân sự, pháo và đạn pháo, mặc dù trong khoảng thời gian trên, Trung Quốc còn gặp nhiều khó khăn về kinh tế, mức thu nhập bình quân tính theo đầu người còn thấp. Đồng thời Trung Quốc cử nhiều cố vấn quân sự sang giúp Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến.Có thể khẳng định rằng, việc Trung Quốc và Liên Xô viện trợ cho Việt Nam là sự ủng hộ kịp thời và tạo điều kiện thuận lợi để cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam đi đến thắng lợi cuối cùng.

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng ta tìm thấy những quan điểm quan trọng của Người cho rằng, việc phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác với các nước lớn xã hội chủ nghĩa Liên Xô và Trung Quốc luôn là một trọng tâm, hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta. Bằng tài ngoại giao xuất chúng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm cho hai nước dân chủ lớn nhất là Liên Xô và Trung Quốc đồng ý viện trợ, tạo dựng mối quan hệ với các nước xã hội chủ nghĩa mang tầm chiến lược, có ảnh hưởng to lớn đến cách mạng Việt Nam. Đồng thời, giúp nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới và bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về cách mạng Việt Nam, tạo ra phong trào quốc tế rộng rãi ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của Việt Nam, đưa nước ta lên một vị thế mới trên trường quốc tế. Những quan điểm, phong cách ứng xử ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc giải quyết mối quan hệ đối ngoại giữa Việt Nam, Liên Xô và Trung Quốc đã trở thành bài học kinh nghiệm quý báu cho đường lối đối ngoại của nước ta ngày nay trong bối cảnh thế giới ngày càng diễn biến phức tạp.