Lương Định Của: Vị Tướng Trên Cánh Đồng

Dựa trên: Tư liệu về tiểu sử các Anh hùng Lao động Việt Nam và thành tựu của Viện Nghiên cứu Lúa gạo.

Người trí thức từ bỏ vinh hoa để về với bùn đất

Lương Định Của sinh ra tại Sóc Trăng, là một trí thức có học vấn uyên thâm, tốt nghiệp cử nhân nông học tại Nhật Bản và bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ tại đây. Với tài năng của mình, ông hoàn toàn có thể chọn một cuộc sống giàu sang, danh vọng ở nước ngoài. Thế nhưng, trái tim ông luôn hướng về quê hương đang trong cảnh nghèo đói và chiến tranh.

Năm 1946, bỏ lại sau lưng sự nghiệp rực rỡ tại Nhật cùng người vợ Nhật Bản đảm đang, ông quyết định trở về Việt Nam. Ông mang theo không chỉ những kiến thức nông nghiệp hiện đại mà còn mang cả tâm huyết của một người con muốn thay đổi bộ mặt nông thôn nước nhà.

Cuộc cách mạng từ những hạt giống

Tại Việt Nam, ông là người tiên phong trong việc lai tạo ra các giống lúa ngắn ngày, năng suất cao. Thời điểm đó, nông dân Việt Nam chủ yếu canh tác lúa dài ngày, năng suất thấp, rất dễ mất mùa. Lương Định Của đã dành hàng chục năm trời "ăn ngủ cùng đồng ruộng", trực tiếp lội bùn, cầm tay chỉ việc cho nông dân cách chọn giống, cách bón phân và canh tác khoa học.

Ông là người tạo ra các giống lúa huyền thoại như "NN8" (Nông Nghiệp 8) — giống lúa có sức sống mãnh liệt, chịu được điều kiện khắc nghiệt của khí hậu Việt Nam. Nhờ những giống lúa này, năng suất lúa trên một đơn vị diện tích đã tăng vọt, giúp miền Bắc vượt qua tình trạng thiếu lương thực trầm trọng trong những năm kháng chiến chống Mỹ.

Người thầy tận tụy và giản dị

Trong mắt học trò và nông dân, Lương Định Của không bao giờ là một vị giáo sư cao xa. Ông thường xuất hiện với chiếc áo sơ mi bạc màu, đôi chân lấm lem bùn đất, tay cầm nắm lúa đi kiểm tra từng luống mạ.

Có một giai thoại nổi tiếng về ông: Khi thấy nông dân vất vả gánh phân ra đồng, ông đã trăn trở và tự tay thiết kế những chiếc xe cải tiến, những công cụ lao động thô sơ nhưng hiệu quả để giúp bà con giảm bớt sức người. Với ông, nông học không phải là những con số trên giấy, mà là cuộc sống ấm no của người nông dân.

Di sản vĩnh cửu trong mỗi hạt cơm

Năm 1967, ông được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Đến khi qua đời vào năm 1975, ông để lại một di sản khổng lồ về các giống cây trồng và phương pháp canh tác hiện đại.

Ngày nay, cái tên Lương Định Của không chỉ đặt cho các con đường hay ngôi trường, mà còn là tên của một giải thưởng cao quý dành cho những thanh niên nông thôn tiêu biểu có thành tích xuất sắc trong sản xuất, kinh doanh. Ông là minh chứng cho việc: "Trí thức chỉ thực sự có giá trị khi gắn liền với đời sống của nhân dân".