Lương Duyên Hồi – Đảng viên lớp đầu tiên ở Thái Bình, người không khuất phục trước đàn áp

Lương Duyên Hồi sinh năm 1903 trong một gia đình nhà nho ở thôn Hưng Tứ, tổng Phú Khê, phủ Tiên Hưng, nay thuộc tỉnh Hưng Yên. Ông nội từng làm quan dưới triều Tự Đức và đã cấm con cháu phục vụ thực dân Pháp, truyền thống ấy có ảnh hưởng sâu đậm đến ông khi trưởng thành.

Khi nền nho học dần lỗi thời, ông theo học chữ quốc ngữ và tiếng Pháp tại thị xã Thái Bình và trường Thành Chung Nam Định. Tại đây, ông gặp gỡ những người cùng chí hướng yêu nước và tiếp cận tư tưởng của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tư tưởng ấy về sau định hướng con đường hoạt động của ông.

Từ năm 1926, ông cùng một số thầy giáo trong vùng tổ chức các hoạt động văn hóa ở nông thôn, đồng thời tuyên truyền giác ngộ cách mạng cho người lao động. Cuối năm ấy, nhóm cũng mở Trường tư thục Minh Thành ở thị xã Thái Bình, vừa dạy học vừa gieo mầm tư tưởng cách mạng.

Năm 1930, khi Đảng bộ tỉnh phát động phong trào hưởng ứng Xô viết Nghệ Tĩnh, ông giữ vai trò Bí thư chi bộ và cùng các đảng viên tổ chức cuộc biểu tình ngày 1/5/1930 với gần 1.000 người tham gia. Đoàn người bị chính quyền thực dân chặn lại và đàn áp, khiến cuộc biểu tình phải giải tán.

Sau sự kiện này, ông bị bắt cùng nhiều đồng chí và bị kết án mười năm khổ sai, giam ở Côn Đảo. Năm 1931, ông cùng hai bạn tù là Bùi Hữu Diên và Trần Văn Ngọ bị đưa sang Guyane (Nam Mỹ) theo con tàu cùng hơn 500 tù nhân khác.

Sau khi trở về nước năm 1938, ông tiếp tục hoạt động cách mạng. Năm 1945, ông tham gia lãnh đạo Việt Minh giành chính quyền ở phủ Tiên Hưng, sau đó làm việc trong bộ máy hành chính và thủy lợi của tỉnh. Năm 1960, ông trúng cử đại biểu Quốc hội khóa II.

Cuộc đời Lương Duyên Hồi cho thấy lòng kiên định với lý tưởng độc lập dân tộc, dù phải đối mặt với tù đày và gian khổ. Với đoàn viên, thanh niên hôm nay, tấm gương ấy nhắc nhở về trách nhiệm học tập, rèn luyện và sống có lý tưởng vì đất nước.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Lương Duyên Hồi" (https://vi.wikipedia.org/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Duy%C3%AAn_H%E1%BB%93i), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.

Ảnh: BacLuong, giấy phép CC BY-SA 4.0 (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Memorial_@LuongDuyenHoi.jpg).