Lương Ngọc Quyến và cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên

Lương Ngọc Quyến là con trai của chí sĩ Lương Văn Can, từng tham gia phong trào Đông Du sang Nhật học quân sự. Sau khi bị quân Pháp bắt và giam giữ tại nhà tù Thái Nguyên với đôi chân bị xiềng xích lâu ngày đến mức tàn phế, ông vẫn không hề nhụt chí.

Năm 1917, ông cùng Trịnh Văn Cấn (Đội Cấn) lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên. Do đôi chân không thể đi lại được, các chiến sĩ đã phải khiêng ông trên cáng để chỉ huy chiến trận. Khi quân Pháp phản công dữ dội, để không làm vướng chân đồng đội rút lui, ông đã yêu cầu Đội Cấn kết liễu đời mình để giữ trọn khí tiết. Sự hy sinh của ông là biểu tượng cho ý chí cách mạng sắt đá, thà chết không chịu làm bia đỡ đạn cho kẻ thù.