Lưỡng quốc Trạng nguyên Mạc Đỉnh Chi – Trí tuệ và khí節 làm rạng danh cõi Nam
Câu chuyện về vị Trạng nguyên tài ba thời Trần, người nổi tiếng với bài phú "Bông sen trong giếng ngọc" và tài ứng biến ngoại giao kiệt xuất khiến triều đình nhà Nguyên khâm phục.
Thời kỳ lịch sử: Nhà Trần (Thế kỷ XIV)
Nội dung chi tiết:
Mạc Đỉnh Chi (1272 – 1346), tên chữ là Tiết夫, quê tại Nam Sách, Hải Dương. Ông là vị quan thanh liêm, nhà văn hóa kiệt xuất và là người duy nhất trong lịch sử Việt Nam được phong tặng danh hiệu "Lưỡng quốc Trạng nguyên" (Trạng nguyên của cả Đại Việt và nhà Nguyên).
1. Bài phú "Ngọc井 liên" và tâm hồn thanh cao
Mạc Đỉnh Chi sinh ra trong gia đình nghèo, ngoại hình lại xấu xí. Khi ông đỗ Trạng nguyên năm 1304, Vua Trần Anh Tông lúc đầu có ý chê bai ngoại hình của ông. Biết chuyện, Mạc Đỉnh Chi đã làm bài phú bằng chữ Hán "Ngọc井 liên" (Bông sen trong giếng ngọc) để ví mình như hoa sen thanh cao trong giếng ngọc, không vì sống trong cảnh bùn lầy mà mất đi hương sắc. Vua đọc xong vô cùng thán phục và bổ nhiệm ông làm quan lớn trong triều.
2. Tài ứng biến ngoại giao khiến triều Nguyên kinh ngạc
Mạc Đỉnh Chi hai lần được cử sang nhà Nguyên đi sứ. Tại triều đình phương Bắc, bằng trí thông minh kiệt xuất, sự am hiểu sâu sắc kinh sử và tài ứng đối thơ văn thần tốc, ông đã nhiều lần làm các đại thần và Hoàng đế nhà Nguyên phải thán phục. Khâm phục tài năng và bản lĩnh của ông, Vua nhà Nguyên đã sắc phong ông là Trạng nguyên nhà Nguyên. Tấm gương thanh liêm, chính trực của ông luôn được hậu thế noi theo.
