“LƯỠNG QUỐC TƯỚNG QUÂN” NGUYỄN SƠN - DẤU ẤN TRÊN CHIẾN TRƯỜNG KHU 5
Trong trang sử hào hùng của khu 5 những năm đầu kháng chiến chống Pháp, nổi bật một vị tướng mang tầm vóc đặc biệt – Nguyễn Sơn, người từng là tướng lĩnh của cả hai quân đội Việt Nam và Trung Quốc, được mệnh danh là “Lưỡng quốc tướng quân”. Không chỉ mang về chiến trường Khu 5 những kinh nghiệm dày dạn từ Diên An và Hồng quân Trung Quốc, ông còn để lại dấu ấn sâu đậm bằng tư duy chiến lược sắc bén, phong cách chỉ huy quyết đoán và tấm lòng với chiến sĩ, đồng bào miền Trung – Tây Nguyên.
Về với vùng đất lửaTháng 7-1946, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Pháp đang bùng lên dữ dội, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh bổ nhiệm Nguyễn Sơn giữ chức Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến miền Nam Việt Nam kiêm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Nam Trung Bộ. Đây là thời điểm quân Pháp từ Sài Gòn đánh chiếm Nam Trung Bộ, Nha Trang – Khánh Hòa đang là tuyến lửa căng thẳng. Đặt chân đến chiến trường Khu 5, Nguyễn Sơn nhanh chóng cùng các đồng chí trong Ủy ban Kháng chiến xây dựng hệ thống chỉ huy vững chắc, kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng vũ trang và phong trào quần chúng. Từ đồng bằng ven biển đến vùng rừng núi Tây Nguyên, ông đi sâu bám cơ sở, trực tiếp thị sát trận địa, nắm chắc tình hình để chỉ đạo tác chiến sát thực tiễn.Tập trung “rèn cán, chỉnh quân”Nguyễn Sơn nổi tiếng là người nghiêm khắc, kỷ luật sắt, nhưng cũng hết mực thương yêu chiến sĩ. Ông hiểu rằng để trường kỳ kháng chiến, Khu 5 cần một đội ngũ cán bộ quân sự bản lĩnh, am hiểu địa hình, biết vận dụng linh hoạt chiến thuật du kích và chiến tranh chính quy. Từ chủ trương của ông, Trường Lục quân trung học Quảng Ngãi ra đời, đào tạo cán bộ trung đội, đại đội, trong khi các tỉnh tổ chức lớp huấn luyện tiểu đội. Những “lớp học bên bờ suối, dưới tán rừng” trở thành nơi rèn luyện lớp cán bộ nòng cốt cho khu 5. Không chỉ huấn luyện, Nguyễn Sơn còn tổ chức các đợt “rèn cán, chỉnh quân” ngay trong chiến dịch, yêu cầu bộ đội từ tư thế, tác phong đến cách ứng xử với dân đều phải mẫu mực. Ông thường nhắc: “Kỷ luật là sức mạnh của quân đội; lòng dân là thành trì bất khả xâm phạm”.Dấu ấn chiến lượcNhững năm 1946-1948, dưới sự chỉ huy của Nguyễn Sơn, quân và dân Khu 5 đã kiên cường giữ vững vùng tự do, đẩy lùi nhiều cuộc tiến công của quân Pháp, đặc biệt trên các hướng chiến lược Nha Trang – Khánh Hòa, Phú Yên, Bình Định và bắc Tây Nguyên. Các tuyến giao thông huyết mạch bị chia cắt, hậu cứ của địch bị uy hiếp thường xuyên, buộc chúng phải co cụm phòng thủ. Tư duy của Nguyễn Sơn luôn là “đánh chắc, tiến chắc”, kết hợp du kích chiến với tập kích bất ngờ, tận dụng địa hình rừng núi và sự cơ động của lực lượng vũ trang Khu 5. Ông coi việc bảo toàn lực lượng là nguyên tắc sống còn, đồng thời giữ cho phong trào kháng chiến ở các tỉnh liên tục sục sôi.Một tấm gương để lại cho hậu thếNăm 1948, Nguyễn Sơn được phong hàm Thiếu tướng trong đợt phong tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với Khu 5, hình ảnh ông gắn liền với những ngày gian khổ mà quyết liệt, khi từng trận đánh, từng lớp huấn luyện đều mang hơi thở của một vị tướng dạn dày chiến trận, am tường sách lược và luôn nghĩ cho chiến sĩ, nhân dân.Gần 80 năm đã qua, chiến trường Khu 5 vẫn còn vang vọng dấu chân “Lưỡng quốc tướng quân”, người đã góp phần đặt nền móng cho sức mạnh quân sự và ý chí quật cường của vùng đất “đi trước về sau” này. Cuộc đời Nguyễn Sơn không chỉ là câu chuyện về một vị tướng tài ba, mà còn là biểu tượng của bản lĩnh, trí tuệ và tình đoàn kết quốc tế keo sơn giữa Việt Nam và Trung Quốc.BBT Báo Quân Khu 5.
