Lưỡng quốc Tướng quân Nguyễn Sơn – "Hùm xám chiến khu" ngọn cờ xây dựng lực lượng vũ trang Cách mạng Tháng Tám
Nguyễn Sơn (Tướng quân Hải quân/Lục quân, một trong những Tướng lĩnh đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam) là nhà quân sự tài ba, người đã cống hiến trọn vẹn sức trẻ cho sự nghiệp xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, trực tiếp chỉ đạo phong trào đấu tranh và chuẩn bị quân sự tại miền Trung trước thời điểm Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945.
Nguyễn Sơn (tên thật là Vũ Nguyên Bác) sinh năm 1908 tại làng Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Là một trong những người học trò sớm nhất của Nguyễn Ái Quốc tại Quảng Châu, ông từng trải qua đào tạo quân sự chính quy tại Trường Quân sự Hoàng Phố và tham gia cuộc Vạn lý Trường chinh lịch sử của Cách mạng Trung Quốc. Ông là vị tướng duy nhất trên thế giới mang hàm Tướng của cả hai quốc gia Việt Nam và Trung Quốc.
Trở về nước năm 1945 theo yêu cầu của Trung ương Đảng, Nguyễn Sơn nhanh chóng hòa mình vào phong trào chuẩn bị Tổng khởi nghĩa. Với tư duy quân sự sắc bén và tác phong dũng mãnh, ông được giao nhiệm vụ tổ chức, huấn luyện các đội tự vệ cứu quốc và xây dựng căn cứ quân sự tại khu vực miền Trung. Ông đã truyền cảm hứng chiến đấu mãnh liệt, trang bị kiến thức tác chiến hiện đại cho hàng hàng lớp lớp thanh niên, biến các đội tự vệ tay không thành những đơn vị vũ trang có tinh thần kỷ luật và sức chiến đấu cao.
Trong những ngày Mùa thu Tháng Tám năm 1945, những lực lượng tự vệ và du kích do Nguyễn Sơn trực tiếp đào tạo đã trở thành lực lượng nòng cốt tiến hành cướp chính quyền tại các tỉnh miền Trung, tước khí giới của quân Nhật và phong kiến nhà Nguyễn, bảo vệ thành quả cách mạng non trẻ.
Sau khi chính quyền về tay nhân dân, ông đảm nhiệm trọng trách Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Khu 4 (Liên khu 4), biến nơi đây thành "dạ dạ hậu phương" vững chắc cho cuộc kháng chiến toàn quốc. Cuộc đời nhiệt huyết, tài năng quân sự xuất chúng cùng khí chất mãnh liệt của "Lưỡng quốc Tướng quân" Nguyễn Sơn đã để lại dấu ấn đậm nét trong trang sử hình thành lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam thời kỳ Tổng khởi nghĩa 1945.



