Lương Sỹ Bổ

Lương Sỹ Bổ sinh năm 1929, quê ở phường Xuân Phú, TX Sông Cầu, tỉnh Phú Yên, nhập ngũ năm 1946, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam (tháng 2/1951); hy sinh tháng 2/1963. Chức vụ trước lúc hy sinh: Trưởng Ban Binh vận huyện Sông Cầu, tỉnh Phú Yên.

Đồng chí Lương Sỹ Bổ sinh ra trong một gia đình nông dân yêu nước, sớm giác ngộ cách mạng. Tháng 2/1946, đồng chí tình nguyện gia nhập bộ đội Việt Minh, là chiến sĩ của Đại đội 1, Tiểu đoàn 2, Liên Trung đoàn 80-83. Tháng 12/1952, đồng chí được điều động về làm Bí thư Chi bộ xã Xuân Phương. Từ 1954-1959, đồng chí bị địch bắt giam ở nhà lao Ngọc Lãng. Sau khi ra tù, tháng 11/1961, đồng chí được Huyện ủy Sông Cầu điều động về làm Trưởng Ban Binh vận huyện.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Bổ trải qua nhiều nhiệm vụ, chức vụ khác nhau, nhưng luôn tận tâm tận lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Sau khi Hiệp định Geneve được ký kết, đồng chí được tổ chức phân công ở lại miền Nam xây dựng cơ sở cách mạng tại địa phương. Trên cương vị mới, đồng chí đã lãnh đạo quần chúng nhân dân đấu tranh chống chính sách “Tố cộng, diệt cộng” của kẻ thù. Trong cuộc đấu tranh này, đồng chí là hạt nhân tiêu biểu, một cán bộ luôn thể hiện được khí phách dũng cảm của người cộng sản, là tấm gương cho quần chúng nhân dân học tập, noi theo và giữ vững niềm tin với phong trào cách mạng. Đồng chí Bổ đã có nhiều công lao trong việc xây dựng phong trào cách mạng tại thị trấn Sông Cầu trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Sau khi tiếp quản chính quyền, bọn cảnh sát mật vụ, bọn tề ngụy biết đồng chí là một cán bộ cách mạng có nhiều uy tín, chúng bắt đồng chí và đưa ra “đấu tố”. Trước đông đảo dân chúng, đồng chí đã chỉ vào mặt tên Nguyễn Văn Phú, Trưởng chi Thông tin và chiêu hồi quận Sông Cầu, Trưởng Ban Tố cộng và nói: “Mày là thằng ngu, đi làm tay sai cho Mỹ - Diệm. Tao làm cộng sản là để đem lại công bằng cho xã hội, cho nhân dân, là đánh đuổi quân xâm lược Pháp và Mỹ cùng tay sai của chúng ra khỏi miền Nam Việt Nam”. Tên Phú và đồng bọn vô cùng giận dữ, tức tối, nhưng chúng không biết làm gì giữa đám đông quần chúng nhân dân đang nhất tề vỗ tay ủng hộ, địch đưa đồng chí về giam tại nhà lao Ngọc Lãng.

Suốt 4 năm ở nhà lao, chịu mọi sự tra tấn, đánh đập dã man nhưng đồng chí tuyệt đối trung thành với cách mạng, kiên quyết không khai, cuối cùng địch phải thả đồng chí. Sau khi ra tù, đồng chí được cấp trên bổ nhiệm làm Trưởng Ban Công tác binh vận huyện Sông Cầu, hoạt động bí mật ở địa phương với nhiệm vụ vận động nhân dân bám trụ phá ấp chiến lược; tuyên truyền thuyết phục nhiều thanh niên địa phương thoát ly tham gia cách mạng. Đặc biệt có ông Trần Bính, một nhân sĩ trí thức của địa phương là quan lại của triều đình phong kiến nhà Nguyễn được ông thuyết phục đi theo cách mạng.

Tháng 5/1962, đồng chí cùng một số đội viên vũ trang công tác ở xã Xuân Phương đột nhập vào thôn Long Phước treo cờ Mặt trận của ta để tập trung nhân dân mít tinh làm cho Mỹ - Diệm thấy rằng việc xây ấp chiến lược không ngăn cản được phong trào cách mạng trên mảnh đất Xuân Phương.

Ngày 23/2/1963, trên đường công tác làm nhiệm vụ ở thôn Bình Nông, do có kẻ trình báo, đồng chí bị địch phục kích bắn bị thương gãy xương đùi. Tổ công tác của ta nổ súng chiến đấu yểm trợ, cứu đồng chí Bổ nhưng lực lượng của ta chỉ có 3 người không thể chống cự với một lực lượng gồm bảo an, dân vệ địch, nên phải rút lui. Mặc dù bị thương nặng, đồng chí Bổ vẫn cố gắng lết vào bìa rừng tự xé quần áo băng bó vết thương, nhưng máu ra nhiều khiến đồng chí ngất đi. Địch lần theo vết máu siết chặt vòng vây và phát hiện đồng chí nằm thoi thóp nhưng không dám xông vào, chúng bắn dọa khủng bố tinh thần, kêu gọi đồng chí đầu hàng. Chờ đợi không có kết quả, địch ùa vào, đồng chí dốc hết sức bắn viên đạn cuối vào đội hình địch. Biết súng đồng chí đã hết đạn, địch nhảy vào bắt sống. Địch băng bó vết thương nhưng đồng chí cắn răng chịu đau, chống cự quyết liệt, chúng tức giận lấy giày đạp vào vết thương và dùng võng khiêng về Chi khu huyện Sông Cầu để tiếp tục thuyết phục đồng chí chiêu hồi. Trên đường từ Bình Nông về Sông Cầu, đến suối Bà Ao, đồng chí Bổ đã cắn lưỡi, giữ tròn khí tiết của người cộng sản kiên trung, bất khuất.

Được tin đồng chí Lương Sỹ Bổ anh dũng hy sinh, các đồng chí trong căn cứ và cơ sở cách mạng thôn Long Phước, thị trấn Sông Cầu (nay là Long Phước Đông, phường Xuân Phú) vô cùng thương tiếc và khâm phục sự gan dạ, dũng cảm. Đồng chí Ngô Cam lúc bấy giờ công tác tại bộ phận quân y, nghe tin đồng chí Bổ hy sinh, đã thốt lên câu nói luyến tiếc “Đồng chí là linh hồn của Chi bộ Đảng chúng tôi”.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đồng chí Lương Sỹ Bổ được Nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng nhì.

Ngày 9/10/2014, đồng chí Lương Sỹ Bổ được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.