LƯƠNG VĂN CHÁNH – NGƯỜI KHAI KHẨN VÙNG ĐẤT PHÚ YÊN

LƯƠNG VĂN CHÁNH – NGƯỜI KHAI KHẨN VÙNG ĐẤT PHÚ YÊN

Lịch sử dân tộc Việt Nam gắn liền với công cuộc mở cõi về phương Nam của cha ông ta qua nhiều thế kỷ. Trong hành trình ấy, vùng đất Phú Yên mang đậm dấu ấn của danh tướng Lương Văn Chánh – người có công lớn trong việc khai khẩn, ổn định và đặt nền móng cho sự hình thành của vùng đất Phú Yên.

Tên tuổi của ông đã trở thành niềm tự hào của nhân dân xứ Nẫu và được hậu thế đời đời ghi nhớ. Lương Văn Chánh sinh vào khoảng giữa thế kỷ XVI, quê ở huyện Tuy Hòa, phủ Hoài Nhơn xưa (nay thuộc tỉnh Gia Lai).

Ông là một vị tướng tài dưới thời chúa Nguyễn Hoàng. Trong bối cảnh đất nước thời bấy giờ còn nhiều biến động, vùng đất phía Nam vẫn còn hoang vu, dân cư thưa thớt, Lương Văn Chánh đã được giao trọng trách chiêu mộ lưu dân, mở mang bờ cõi về phía Nam. Năm 1578, ông dẫn theo nhiều lưu dân vượt đèo Cù Mông tiến vào khai phá vùng đất Phú Yên. Bằng ý chí, lòng quả cảm và tài thao lược, ông đã tổ chức khai hoang, lập làng, phát triển sản xuất nông nghiệp, ổn định đời sống nhân dân. Từ những vùng đất hoang sơ, nhiều xóm làng dần hình thành, tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội của địa phương sau này. Không chỉ có công khai khẩn đất đai, Lương Văn Chánh còn góp phần bảo vệ vùng đất mới trước sự quấy phá của các thế lực bên ngoài. Ông chăm lo đoàn kết nhân dân, xây dựng cuộc sống yên bình cho cư dân vùng đất mới.

Với những công lao to lớn ấy, ông được nhân dân tôn kính như vị tiền hiền khai quốc của vùng đất Phú Yên. Đến năm 1611, sau khi quân Chiêm Thành quấy phá vùng biên giới, chúa Nguyễn Hoàng cho lập phủ Phú Yên. Đây được xem là dấu mốc quan trọng đánh dấu sự ra đời chính thức của vùng đất Phú Yên trên bản đồ hành chính Đại Việt. Từ đó, Phú Yên ngày càng phát triển, trở thành vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng.

Năm 1689, đời Chúa Nghĩa - Nguyễn Phước Thái, ông Lương Văn Chánh được phong tặng danh hiệu cao quý. Đó là “Tiền Trấn Biên quan Tham tướng phó quận công Lương quí phủ Bảo quốc chi thần”. Cũng chính năm này, ông qua đời và được tôn lên làm Thành Hoàng của mảnh đất Phú Yên. Xây dựng đền thờ vào những năm 30 của thế kỷ XVII để ghi nhớ công ơn của ông. Ngôi mộ có diện tích lớn và được trông coi cẩn thận từ thời vua Minh Mạng 1822.

Trải qua hơn 400 năm hình thành và phát triển, Phú Yên không ngừng đổi thay và vươn lên mạnh mẽ. Mảnh đất “hoa vàng trên cỏ xanh” nổi tiếng với vẻ đẹp thiên nhiên hiền hòa, con người chân chất, nghĩa tình cùng nhiều di tích lịch sử, văn hóa đặc sắc. Nhân dân Phú Yên luôn phát huy tinh thần đoàn kết, cần cù lao động và lòng yêu nước để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, việc sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính là chủ trương nhằm tinh gọn bộ máy, mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội. Từ ngày 1/7/2025, toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của tỉnh Phú Yên được sáp nhập với tỉnh Đắk Lắk, hình thành tỉnh mới mang tên Đắk Lắk. Sau sáp nhập, tỉnh mới có diện tích hơn 18.000 km² với dân số trên 3,3 triệu người. Việc sáp nhập không làm mất đi những giá trị lịch sử và bản sắc văn hóa riêng của vùng đất Phú Yên, mà còn mở ra cơ hội liên kết vùng giữa duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế, du lịch, giao thương và đời sống nhân dân. Đây cũng là bước chuyển mình quan trọng nhằm xây dựng địa phương ngày càng hiện đại, phát triển bền vững trong thời kỳ mới.