Lương Văn Tri – Người con dân tộc Tày kiên trung của cách mạng Xứ Lạng

Chàng thanh niên Văn Quan dấn thân vì độc lập

Lương Văn Tri (sinh năm 1910, dân tộc Tày) sinh ra tại xã Mỹ Liệt, tổng Điềm He (nay thuộc xã Văn An, huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn). Sinh ra trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước, từ nhỏ Lương Văn Tri đã chứng kiến nỗi khổ cực của đồng bào dưới ách đô hộ của thực dân Pháp.

Năm 1928, anh cùng đồng chí Hoàng Văn Thụ tham gia tổ chức Việt Nam Quốc dân Đảng, sau đó sang Trung Quốc hoạt động cách mạng và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Anh là một trong những cán bộ tiền phong xuất sắc, có công lớn trong việc xây dựng phong trào cách mạng và thành lập các đội du kích đầu tiên tại vùng biên giới Lạng Sơn - Cao Bằng.

Đội trưởng Cứu quốc quân II và sự hy sinh oanh liệt

Năm 1941, sau Khởi nghĩa Bắc Sơn, Đội Cứu quốc quân I ra đời nhưng bị thực dân Pháp tập trung lực lượng càn quét dữ dội. Tháng 9/1941, Đội Cứu quốc quân II được thành lập tại rừng Khau Cày (xã Vũ Lễ, huyện Bắc Sơn) và Lương Văn Tri được cử làm Chỉ huy trưởng.

Dưới sự lãnh đạo của anh, Đội Cứu quốc quân II đã mưu trí bám dân, bám bản, liên tục tổ chức các trận phục kích đánh dạt các đợt càn quét của kẻ thù. Nhằm tiêu diệt lực lượng cứu quốc quân, thực dân Pháp huy động hàng ngàn quân lính bao vây chặt khu căn cứ Bắc Sơn - Vũ Nhai, lập hệ thống đồn bót dày đặc và khủng bố dã man dân làng.

Trong một chuyến công tác mở đường sang vùng Bình Gia để phá thế bao vây của địch, chỉ huy Lương Văn Tri cùng một tổ chiến sĩ bị lực lượng địch đông gấp bội phục kích bất ngờ tại ngầm Ngân Sơn (Bắc Kạn). Trong cuộc chiến đấu không cân sức, Lương Văn Tri dũng cảm bắn chặn địch để đồng đội rút lui an toàn. Anh bị thương nặng và sa vào tay kẻ thù.

Biết anh là chỉ huy cấp cao của Cứu quốc quân, thực dân Pháp dùng mọi thủ đoạn tra tấn tàn khốc, vừa dụ dỗ vừa tra điện, đánh đập dã man tại nhà tù Cao Bằng. Nhưng trước kẻ thù, người con ưu tú của dân tộc Tày vẫn giữ vững khí tiết đanh thép, không khai nửa lời. Do vết thương quá nặng cùng những đòn tra tấn dã man, Lương Văn Tri đã anh dũng hy sinh trong tù vào tháng 9/1941. Sự hy sinh của anh đã trở thành biểu tượng kiên trung cho phong trào cách mạng Xứ Lạng.