Lương Văn Tri - Người Con Ưu Tú Của Núi Rừng Bắc Sơn
Nguyễn Hà Thu
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, mảnh đất Lạng Sơn kiên cường không chỉ nổi tiếng với những danh lam thắng cảnh hùng vĩ mà còn là nơi sinh ra những người con ưu tú, sẵn sàng dâng trọn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Chí sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lương Văn Tri—Chỉ huy trưởng đầu tiên của Đội Du kích Bắc Sơn—là một tượng đài bất tử như thế, người đã khắc tên mình vào trang sử vàng hào hùng của vùng núi rừng Đông Bắc.
Sinh ngày 17 tháng 8 năm 1910 tại làng Mỹ Liệt, xã Mỹ Liệt (nay là xã Văn An), huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn, Lương Văn Tri lớn lên trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước. Sớm chứng kiến cảnh quê hương bị thực dân Pháp đô hộ, nhân dân sống trong lầm than, tăm tối, người thanh niên Tày trẻ tuổi đã bùng cháy lý tưởng cách mạng. Khi đang theo học tại Trường Tiểu học Pháp - Việt ở thị xóm Lạng Sơn, ông đã tích cực tham gia các phong trào yêu nước và nhanh chóng dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp.
Năm 1928, ông tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Đến năm 1930, khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, Lương Văn Tri trở thành một trong những đảng viên đời đầu, được cử đi học tại Trường Quân sự Hoàng Pu (Trung Quốc) để tích lũy kiến thức lý luận và quân sự quý báu. Với trí tuệ mưu lược, tinh thần kỷ luật thép và tình yêu thương đồng chí tha thiết, ông đã nhanh chóng trưởng thành, trở thành một cán bộ quân sự nòng cốt của Đảng.
Tháng 9 năm 1940, Khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ, mở ra trang sử mới cho phong trào đấu tranh vũ trang của nhân dân ta. Lương Văn Tri được Trung ương Đảng tin tưởng giao nhiệm vụ làm Chỉ huy trưởng Đội Du kích Bắc Sơn—lực lượng vũ trang tập trung đầu tiên của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng. Trên cương vị người thủ lĩnh, ông đã cùng các đồng chí của mình vượt qua vô vàn thiếu thốn về vũ khí, lương thực, kiên cường bám dân, bám núi rừng để xây dựng căn cứ địa, tổ chức các trận đánh khiến kẻ thù khiếp vía.
Không chỉ là một nhà chỉ huy quân sự tài ba, Lương Văn Tri còn là một người thầy, một tấm gương sáng về đạo đức cách mạng. Ông luôn sát cánh cùng chiến sĩ, rèn luyện cho các hội viên từng động tác quân sự, truyền dạy lý tưởng sống cao đẹp và tinh thần đoàn kết gánh vác gian khổ.
Tháng 8 năm 1941, trong một chuyến công tác phát triển phong trào tại vùng Ngân Sơn (Bắc Kạn), đội của ông bị kẻ thù phục kích. Để bảo vệ các đồng chí và tài liệu bí mật của Đảng, Chỉ huy trưởng Lương Văn Tri đã anh dũng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và bị địch bắt sau khi bị thương nặng. Trong ngục tối của thực dân Pháp tại Cao Bằng, chịu đựng những đòn tra tấn dã man cùng sự thiếu tốn y tế, ông vẫn giữ vững khí tiết kiên trung của người cộng sản, nhất quyết không khai báo bất kỳ thông tin nào về tổ chức. Ngày 29 tháng 9 năm 1941, ông trút hơi thở cuối cùng, hy sinh khi mới vừa tròn 31 tuổi.
Sự hy sinh của chí sĩ Lương Văn Tri là một mất mát to lớn cho phong trào cách mạng lúc bấy giờ, nhưng ngọn lửa yêu nước và tinh thần Bắc Sơn mà ông thắp lên thì mãi mãi không bao giờ tắt. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng vô cùng vẻ vang của ông là bài ca bất tử về lòng dũng cảm, sự trung thành vô hạn với Đảng, với nhân dân, mãi là tấm gương sáng ngời cho các thế hệ hôm nay và mai sau noi theo.



