Lương Văn Tri – “Người con ưu tú của quê hương Xứ Lạng”
Lương Văn Tri (1910–1941) là một trong những chiến sĩ cộng sản tiền bối tiêu biểu của cách mạng Việt Nam, người con ưu tú của quê hương Xứ Lạng. Ông là cán bộ quân sự có vai trò quan trọng trong việc xây dựng phong trào cách mạng, xây dựng căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai và tổ chức lực lượng vũ trang cách mạng trong những năm trước Cách mạng Tháng Tám.
Tuổi trẻ sớm giác ngộ cách mạng
Lương Văn Tri sinh ngày 17/8/1910, tại làng Bản Hẻo, tổng Mỹ Liệt, châu Văn Uyên, tỉnh Lạng Sơn, nay thuộc huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn. Ông là người dân tộc Tày, sinh trưởng trong một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước và hiếu học.
Trong những năm học tại trường Tiểu học Pháp – Việt ở thị xã Lạng Sơn, Lương Văn Tri cùng người bạn đồng chí hướng Hoàng Văn Thụ sớm tham gia các hoạt động yêu nước. Hai ông tổ chức nhóm thanh niên yêu nước, tìm đọc báo Thanh Niên, tuyên truyền tài liệu của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và tham gia các phong trào đấu tranh của học sinh, thanh niên.
Tháng 1/1928, Lương Văn Tri cùng Hoàng Văn Thụ vượt biên sang Trung Quốc để tìm đường liên lạc với tổ chức cách mạng. Năm 1928, ông được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tháng 12/1929, ông gia nhập Đông Dương Cộng sản Đảng và trở thành một trong những đảng viên đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam khi Đảng được thành lập ngày 3/2/1930.
Người cán bộ quân sự được đào tạo bài bản
Trong thời gian hoạt động cách mạng tại Trung Quốc, Lương Văn Tri tham gia xây dựng cơ sở quần chúng, tổ chức huấn luyện và đào tạo cán bộ cho phong trào cách mạng ở Lạng Sơn, Cao Bằng. Từ năm 1931 đến 1935, ông được cử học tại Trường Quân sự Hoàng Phố ở Quảng Châu. Sau khi tốt nghiệp, ông trở về nước hoạt động theo sự phân công của tổ chức.
Năm 1936, Lương Văn Tri cùng Hoàng Văn Thụ và Mã Khánh Phương trở về Lạng Sơn, trực tiếp gây dựng và phát triển phong trào cách mạng tại các địa bàn Lạng Sơn, Cao Bằng và Thái Nguyên. Ông đặc biệt chú trọng xây dựng cơ sở quần chúng, củng cố lực lượng và chuẩn bị điều kiện cho phong trào đấu tranh vũ trang.
Gắn bó với căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai
Lương Văn Tri có vai trò nổi bật trong quá trình xây dựng phong trào cách mạng tại Bắc Sơn. Ông trực tiếp tuyên truyền, giác ngộ quần chúng, xây dựng cơ sở cách mạng và góp phần hình thành địa bàn căn cứ.
Năm 1941, Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn được thành lập tại Khuổi Nọi. Lương Văn Tri được Trung ương chỉ định làm Chỉ huy trưởng Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn. Ông tổ chức biên chế lực lượng, phân công cán bộ phụ trách địa bàn, mở các lớp huấn luyện quân sự và góp phần mở rộng căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai. Đây là một trong những lực lượng vũ trang tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sau đó, ông được giao giữ chức Chính trị viên Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn, tiếp tục cùng đồng đội củng cố lực lượng và bảo vệ căn cứ trước sự đàn áp của thực dân Pháp.
Hy sinh trong ngục tù
Trong quá trình hoạt động cách mạng, Lương Văn Tri bị thực dân Pháp bắt giữ. Dù bị địch tra tấn, ông vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cộng sản, không khuất phục trước kẻ thù.
Ông hy sinh năm 1941, khi mới 31 tuổi, kết thúc 13 năm hoạt động cách mạng đầy nhiệt huyết và cống hiến.
Dù chưa từng được mang quân hàm, Lương Văn Tri được đánh giá là một cán bộ quân sự tài năng, có đóng góp quan trọng trong quá trình xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng và căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai.
Người con ưu tú của Xứ Lạng
Cuộc đời và sự nghiệp của Lương Văn Tri là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Ông đã dành trọn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp cách mạng và để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử đấu tranh của Đảng và quê hương Lạng Sơn.
Ngày nay, tên tuổi Lương Văn Tri được đặt cho nhiều công trình, trường học và đường phố tại Lạng Sơn. Tượng đài và các công trình tưởng niệm ông trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống, nhắc nhớ các thế hệ về một người chiến sĩ cộng sản kiên trung của Xứ Lạng.
Lương Văn Tri – “Người con ưu tú của quê hương Xứ Lạng”, người chiến sĩ cộng sản kiên trung đã dành trọn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
