Lương Văn Tụy (1914 – 1932) – Người chiến sĩ thiếu niên kiên trung
Lương Văn Tụy (1914 – 1932) là một chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi, được Nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì tinh thần dũng cảm, kiên trung trong những năm đầu phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp. Ông sinh ra tại làng Lũ Phong, xã Quỳnh Lưu, tỉnh Ninh Bình (nay thuộc khu vực tỉnh Ninh Bình), trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cha ông là Lương Văn Thăng và cậu ruột là Đinh Tất Miễn đều là những đảng viên cộng sản đầu tiên của tỉnh, đã ảnh hưởng sâu sắc đến con đường hoạt động cách mạng của ông ngay từ khi còn nhỏ. Ngay từ năm 15 tuổi, Lương Văn Tụy đã tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1929, ông được kết nạp vào tổ chức Thanh niên Cộng sản tại Ninh Bình và tham gia Đội Võ trang tuyên truyền của tỉnh. Trong quá trình hoạt động, ông đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như liên lạc, in ấn và phát tán truyền đơn, tài liệu bí mật phục vụ phong trào đấu tranh. Một dấu mốc quan trọng trong cuộc đời ông là sự kiện ngày 7 tháng 11 năm 1929, khi ông được giao nhiệm vụ cắm cờ búa liềm trên núi Non Nước nhằm cổ vũ tinh thần đấu tranh của quần chúng và kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga. Trong nhiệm vụ này, ông đã thể hiện sự mưu trí, dũng cảm, thậm chí dùng cách đánh lạc hướng địch để hoàn thành nhiệm vụ một cách an toàn. Sau sự kiện này, ngày 18 tháng 11 năm 1929, khi đang làm nhiệm vụ vận chuyển báo “Dân cày”, ông bị thực dân Pháp bắt giữ và giam tại nhà lao Ninh Bình. Đến ngày 28 tháng 4 năm 1930, ông bị đưa ra xét xử tại Hà Nội và sau đó bị đày ra Côn Đảo. Năm 1932, trong một lần vượt biển theo chủ trương của Đảo ủy, Lương Văn Tụy cùng một số đồng đội đã gặp nạn và hy sinh khi mới 18 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương lớn, đồng thời trở thành biểu tượng cho tinh thần bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam trong phong trào cách mạng. Để tưởng nhớ công lao của ông, nhân dân Ninh Bình đã xây dựng tượng đài Lương Văn Tụy trên đỉnh núi Non Nước. Tên ông cũng được đặt cho nhiều công trình và địa danh quan trọng, tiêu biểu là Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy tại Ninh Bình và nhiều tuyến đường tại thành phố Ninh Bình. Cuộc đời Lương Văn Tụy là minh chứng cho tinh thần yêu nước sớm nở rộ, sự hy sinh anh dũng của thế hệ thanh niên Việt Nam trong buổi đầu đấu tranh giành độc lập dân tộc.
