LƯU ĐÌNH CHIẾN – “VỊ THẦN VÔ DANH” GIỮA RỪNG MIỀN ĐÔNG

Có những người hy sinh giữa chiến trường nhưng tên tuổi của họ không lập tức được biết đến. Không có một tấm bia lớn, không có một con đường mang tên, thậm chí những người dân chứng kiến giây phút cuối cùng của họ cũng không biết họ tên là gì. Lưu Đình Chiến từng là một người như thế. Người dân nơi ông chiến đấu năm xưa chỉ biết gọi ông bằng một cái tên giản dị mà đầy kính trọng: “vị thần vô danh”.

Lưu Đình Chiến sinh năm 1942 tại xã An Thái, huyện An Lão, Hải Phòng, trong một gia đình nghèo. Ông học hết lớp 5 rồi nghỉ học. Năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ ngày càng ác liệt, chàng trai trẻ quê An Lão tình nguyện nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, ông được điều động vào chiến trường miền Nam và từ tháng 7/1966 công tác tại một đơn vị vận tải thuộc Cục Hậu cần miền Đông Nam Bộ. Công việc của ông là vận chuyển lương thực, vũ khí, đạn dược và các nhu yếu phẩm phục vụ bộ đội chiến đấu.

Đây là một công việc ít được nhắc đến khi nói về chiến tranh. Người ta thường nhớ đến những trận đánh, những người lính trực tiếp xung phong vào trận địa, nhưng để một đơn vị có thể chiến đấu, phía sau họ luôn cần những người vận chuyển từng chuyến hàng qua rừng, qua những cung đường đầy nguy hiểm. Lưu Đình Chiến là một trong những người lính như thế. Ông vừa làm nhiệm vụ vận tải, vừa trực tiếp tham gia chiến đấu khi cần thiết. Trong quá trình công tác, ông được giao nhiệm vụ Tiểu đội phó.

Ngày 8/2/1971, Trung đội 2 của Lưu Đình Chiến đối đầu với một lực lượng bộ binh cơ giới Mỹ - ngụy có pháo binh và không quân yểm trợ. Trận đánh diễn ra ác liệt. Theo hồ sơ của Lịch sử Đảng bộ Hải Phòng, Trung đội 2 đã bắn cháy 3 xe thiết giáp, bắn hỏng 2 chiếc khác, bắn rơi một máy bay lên thẳng và gây tổn thất lớn cho đối phương. Riêng Lưu Đình Chiến trực tiếp bắn cháy một xe thiết giáp và tiêu diệt 30 tên địch theo hồ sơ thành tích được thành phố Hải Phòng lưu giữ.

Nhưng điều làm câu chuyện về ông trở nên đặc biệt lại xảy ra sau trận đánh.

Trước lực lượng đông hơn của đối phương, đơn vị phải rút lui để bảo toàn lực lượng. Lưu Đình Chiến lúc ấy đã bị thương. Ông quyết định ở lại cố thủ trong hầm, tạo điều kiện cho đồng đội rút lui an toàn. Địch bao vây và nhiều lần kêu gọi ông đầu hàng. Nhưng ông không đầu hàng.

Sau đó, đối phương tìm cách bắt sống ông để khai thác thông tin về đơn vị. Theo hồ sơ chính thức của Hải Phòng, dù bị bắt và chịu nhiều hình thức tra tấn, Lưu Đình Chiến không khai báo. Cuối cùng, ông hy sinh.

Có một chi tiết trong câu chuyện được Báo Quân đội nhân dân kể lại khiến tôi đặc biệt chú ý.

Sau khi Lưu Đình Chiến hy sinh, người dân tại sóc Tà Pao rất thương tiếc người chiến sĩ mà họ đã chứng kiến chiến đấu. Nhưng họ không biết tên ông. Sau khi đơn vị mai táng ông, bà con đã lập một trang thờ dưới gốc cây me, ngày ngày thắp nhang tưởng nhớ. Họ gọi người lính ấy là “vị thần vô danh”.

Tôi nghĩ cái tên ấy nghe vừa buồn, vừa đẹp.

Vô danh, bởi người dân nơi đó không biết ông là ai.

Nhưng lại là “vị thần”, bởi trong mắt họ, người chiến sĩ đã chiến đấu đến cùng để bảo vệ đồng đội ấy xứng đáng nhận được sự kính trọng đặc biệt.

Hơn 40 năm sau ngày xảy ra trận đánh, danh tính của người lính ấy đã được xác định rõ ràng. Người dân biết rằng “vị thần vô danh” năm nào chính là Lưu Đình Chiến – người con của Hải Phòng.

Ngày 27/4/2012, Chủ tịch nước ban hành Quyết định số 534/QĐ-CTN truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Lưu Đình Chiến. Trước đó, ông đã được tặng nhiều phần thưởng trong chiến đấu, trong đó có 23 danh hiệu “Dũng sĩ Quyết thắng” cùng Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Nhì và hạng Ba.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào những danh hiệu ấy, có lẽ chúng ta sẽ bỏ qua một phần rất đẹp trong câu chuyện của ông.

Đó là tình cảm của những người dân không cùng quê hương, không cùng đơn vị và thậm chí không biết tên ông, nhưng vẫn lập bàn thờ dưới gốc cây me để tưởng nhớ.

Chiến tranh đôi khi tạo ra những mối quan hệ kỳ lạ như vậy.

Một người lính từ Hải Phòng đi hàng nghìn cây số vào miền Đông Nam Bộ.

Một người dân địa phương nhìn thấy người lính ấy chiến đấu.

Người lính hy sinh.

Người dân không biết tên.

Nhưng họ vẫn nhớ.

Họ gọi ông bằng cái tên “vị thần vô danh”.

Và nhiều năm sau, quê hương Hải Phòng mới có thể gọi đúng tên người con của mình.

Lưu Đình Chiến.

Tôi nghĩ đó là điều khiến câu chuyện này khác với nhiều câu chuyện về những người anh hùng khác. Có những người được lịch sử ghi tên ngay từ khi còn sống. Nhưng cũng có những người phải mất hàng chục năm sau khi hy sinh, tên tuổi mới được trở về với quê hương.

Trong trường hợp của Lưu Đình Chiến, cái tên ấy đã trở về Hải Phòng từ những trang tư liệu, từ những lời kể của đồng đội và từ ký ức của những người dân miền Đông Nam Bộ.

Một người con của An Thái, An Lão đã đi vào chiến trường khi mới ngoài hai mươi tuổi.

Ông chiến đấu.

Ông bị thương.

Ông ở lại để đồng đội rút lui.

Ông bị bắt.

Ông không khai báo.

Và cuối cùng, ông hy sinh.

Nhưng câu chuyện không kết thúc ở đó.

Bởi dưới một gốc cây me nơi sóc Tà Pao, đã từng có người thắp hương cho một “vị thần vô danh”.

Đến hôm nay, chúng ta biết vị thần ấy không vô danh nữa.

Ông có một cái tên.

Có quê hương.

Có gia đình.

Có đồng đội.

Và có một thành phố đã ghi nhớ ông.

Lưu Đình Chiến – người con của Hải Phòng đã nằm lại giữa chiến trường miền Đông Nam Bộ, nhưng ký ức về ông đã vượt qua hàng nghìn cây số để trở về với quê hương.

Có lẽ đó cũng là một cách mà lịch sử trả lại tên cho những người đã hy sinh.

Họ có thể từng vô danh trong một khoảnh khắc, nhưng không bao giờ bị lãng quên.