Lưu Hiền Duyên

Người nữ tướng xứ dừa

Có những người phụ nữ đi qua chiến tranh không chỉ bằng nước mắt và sự chịu đựng, mà bằng ý chí, bản lĩnh và một trái tim không bao giờ khuất phục. Họ biết đau nỗi đau mất mát, biết thương con, thương chồng, thương quê hương, nhưng khi Tổ quốc cần, họ cũng biết đứng lên làm người chiến sĩ.

Nguyễn Thị Định là một người phụ nữ như thế.

Bà sinh ra trên mảnh đất Bến Tre, xứ sở của những hàng dừa xanh nghiêng mình bên sông nước. Tuổi thơ của bà gắn với làng quê Nam Bộ, với những con đường đất, bến nước, ruộng vườn và cuộc sống còn nhiều gian khó. Nhưng cũng chính nơi ấy đã nuôi lớn trong lòng người con gái trẻ một tình yêu quê hương sâu nặng và ý chí không cam chịu cảnh nước mất, dân bị áp bức.

Từ khi còn rất trẻ, Nguyễn Thị Định đã tham gia hoạt động cách mạng. Bà làm giao liên, rải truyền đơn, vận động quần chúng đấu tranh. Những việc tưởng như âm thầm ấy lại vô cùng nguy hiểm, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ, người hoạt động cách mạng có thể bị bắt, bị tù đày, thậm chí mất mạng.

Nhưng người con gái xứ dừa không lùi bước.

Bà hiểu rằng muốn quê hương được yên bình, muốn người dân được sống tự do, thì phải có người dám đi trước, dám chịu gian khổ, dám hy sinh. Lòng yêu nước trong bà không phải là lời nói xa xôi, mà là những bước chân lặng lẽ trong đêm, là những lần mang tài liệu qua vùng nguy hiểm, là những buổi vận động bà con giữ vững niềm tin vào cách mạng.

Cuộc đời cách mạng của Nguyễn Thị Định không chỉ có hiểm nguy, mà còn có những mất mát riêng vô cùng đau đớn. Chồng bà bị thực dân Pháp bắt, đày ra Côn Đảo và hy sinh. Bản thân bà cũng từng bị bắt, bị đày lên nhà tù Bà Rá.

Với một người phụ nữ trẻ, nỗi đau ấy không dễ gì vượt qua. Đó là nỗi đau của người vợ mất chồng, của người mẹ xa con, của một con người phải chịu cảnh tù đày giữa tuổi thanh xuân. Nhưng chính trong những thử thách nghiệt ngã ấy, Nguyễn Thị Định càng trở nên kiên cường hơn. Bà không để nỗi đau làm mình gục ngã. Bà biến nỗi đau riêng thành sức mạnh chung, biến mất mát thành ý chí tiếp tục chiến đấu.

Sau khi trở về, bà lại tiếp tục hoạt động cách mạng. Trên mảnh đất Bến Tre, tên tuổi Nguyễn Thị Định gắn liền với phong trào Đồng Khởi năm 1960, một dấu mốc quan trọng của cách mạng miền Nam. Với cương vị lãnh đạo ở địa phương, bà đã góp phần khơi dậy sức mạnh của quần chúng, đặc biệt là phụ nữ, để đứng lên chống lại sự kìm kẹp của địch.

Từ phong trào ấy, hình ảnh “Đội quân tóc dài” trở thành biểu tượng đẹp đẽ của phụ nữ miền Nam. Đó là những người mẹ, người chị, người em tưởng như chỉ quen với ruộng vườn, bếp núc, nhưng khi quê hương bị giày xéo, họ đã đứng lên đấu tranh bằng trí tuệ, lòng dũng cảm và sự bền bỉ phi thường.

Họ đi đấu tranh chính trị.

Họ vận động Nhân dân.

Họ đối mặt với súng đạn, nhà tù, đòn roi.

Họ lấy sự mềm dẻo để thắng sự hung bạo.

Lấy lòng kiên trì để làm lung lay bộ máy đàn áp.

Lấy tình yêu quê hương để vượt qua nỗi sợ.

Trong hình ảnh ấy, Nguyễn Thị Định hiện lên không chỉ là một nữ tướng, mà còn là linh hồn của phong trào phụ nữ miền Nam. Bà gần gũi với Nhân dân, hiểu nỗi đau của Nhân dân, tin vào sức mạnh của Nhân dân. Chính vì thế, bà không chỉ chỉ huy bằng mệnh lệnh, mà còn dẫn dắt bằng niềm tin, bằng tình thương, bằng tấm gương của chính cuộc đời mình.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhắc đến Nguyễn Thị Định như một vị nữ tướng đặc biệt của cách mạng miền Nam, thể hiện niềm tự hào về người phụ nữ Việt Nam trong chiến đấu.

Câu chuyện về Nguyễn Thị Định khiến ta xúc động bởi ở bà có vẻ đẹp rất Việt Nam: vừa dịu dàng, nhân hậu, vừa gan góc, bất khuất; vừa là người phụ nữ chịu nhiều đau thương, vừa là người lãnh đạo bản lĩnh; vừa mang nỗi riêng của một người vợ, người mẹ, vừa mang khát vọng lớn của cả dân tộc.

Hôm nay, đất nước đã hòa bình. Bến Tre không còn những ngày Đồng Khởi trong khói lửa, những hàng dừa lại xanh trong nắng, những dòng sông lại chở phù sa về với ruộng vườn. Nhưng khi nhắc đến Nguyễn Thị Định, lòng ta vẫn thấy hiện lên hình ảnh người phụ nữ xứ dừa kiên cường, đi qua mất mát mà không gục ngã, đi qua chiến tranh mà để lại một tượng đài sáng đẹp.

Noi gương Nguyễn Thị Định hôm nay không phải là cầm súng ra trận như năm xưa, mà là sống có bản lĩnh, có trách nhiệm, có lòng nhân ái và có khát vọng cống hiến. Đó là học tập nghiêm túc, lao động sáng tạo, sống trung thực, biết yêu thương con người, biết vượt qua khó khăn và biết góp phần xây dựng quê hương, đất nước bằng những việc làm cụ thể.

Nguyễn Thị Định đã đi qua thời hoa lửa bằng một cuộc đời lớn lao.

Một cuộc đời của người phụ nữ yêu nước.

Một cuộc đời của người mẹ, người chiến sĩ, người lãnh đạo.

Một cuộc đời chứng minh rằng phụ nữ Việt Nam không chỉ biết chịu đựng hy sinh, mà còn biết đứng lên làm nên lịch sử.

Giữa thời hoa lửa, có một người nữ tướng đã làm rạng danh xứ dừa Bến Tre, làm sáng đẹp truyền thống phụ nữ Việt Nam: anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.

Người nữ tướng ấy mang tên Nguyễn Thị Định.