LƯU HỮU PHƯỚC: NGƯỜI NHẠC SĨ TRÍ THỨC DÙNG GIAI ĐIỆU LÀM VŨ KHÍ CÁCH MẠNG

Tên bài viết:

LƯU HỮU PHƯỚC: NGƯỜI NHẠC SĨ TRÍ THỨC

DÙNG GIAI ĐIỆU LÀM VŨ KHÍ CÁCH MẠNG

Nội dung:

Trong dòng chảy của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam, có một cái tên đã trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước và sức mạnh trí thức: Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước. Ông sinh ngày 12 tháng 9 năm 1921 tại quận Ô Môn, tỉnh Cần Thơ (nay là quận Ô Môn, thành phố Cần Thơ) và mất ngày 16 tháng 6 năm 1989 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 68 tuổi. Là một trí thức tiêu biểu, ông không chỉ dùng ngòi bút để viết nên những bản hùng ca mà còn trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng từ trước năm 1945. Với tài năng và lòng nhiệt huyết, ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng như Bộ trưởng Bộ Thông tin Văn hóa của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, và sau này là Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội. Ông được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật đợt I (1996) – một minh chứng cho những đóng góp vĩ đại của ông đối với dân tộc.

Cuộc đời của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước gắn liền với những chi tiết "hoa lửa" hào hùng của tầng lớp thanh niên trí thức dấn thân. Kỷ niệm đáng nhớ nhất chính là thời kỳ ông cùng nhóm Tổng hội Sinh viên Sài Gòn khơi dậy phong trào yêu nước qua những bản "hùng ca lịch sử". Trong những đêm dài trăn trở về vận mệnh đất nước, ông đã viết nên "Tiếng gọi thanh niên" – ca khúc đã làm bùng cháy ngọn lửa đấu tranh trong lòng hàng triệu người trẻ lúc bấy giờ. Gian khổ đặc trưng của một người trí thức hoạt động bí mật là sự truy quét gắt gao của mật thám Pháp. Ông phải thường xuyên thay đổi địa điểm, vừa học đại học y dược tại Hà Nội, vừa bí mật sáng tác và dàn dựng các vở ca kịch lịch sử

để cổ vũ tinh thần dân tộc. Những sáng tác của ông như "Bạch Đằng Giang", "Ải Chi Lăng" hay "Hồn tử sĩ" không chỉ là âm nhạc, mà là lời thề độc lập, là tiếng gọi non sông vang vọng giữa vòng vây của kẻ thù.

Lý tưởng của Lưu Hữu Phước xuất phát từ một niềm tin sắt đá: văn hóa nghệ thuật không thể tách rời chính trị và vận mệnh quê hương. Ông sẵn sàng từ bỏ con đường sự nghiệp cá nhân rạng rỡ của một bác sĩ tương lai để dấn thân vào chốn hiểm nguy, lấy tiếng đàn tiếng hát làm vũ khí sắc bén. Sự hy sinh của ông thầm lặng nhưng lớn lao, đó là sự hy sinh của một người trí thức luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết. Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, những giai điệu của ông như "Giải phóng miền Nam" đã trở thành niềm tin, là mệnh lệnh tiến công thôi thúc quân và dân ta tiến về Sài Gòn cho ngày toàn thắng.

Sau ngày hòa bình lập lại năm 1975, nhạc sĩ Lưu Hữu Phước tiếp tục cống hiến hết mình cho công cuộc xây dựng và quản lý văn hóa nước nhà. Dù ở cương vị cao, ông vẫn sống một cuộc đời giản dị, khiêm nhường và luôn tận tụy với công việc. Những người từng làm việc cùng ông đều nhớ về một nhân cách lớn – một người thầy, người anh vui vẻ, trí tuệ và luôn đầy ắp nhiệt huyết cách mạng. Ở tuổi xế chiều, ông vẫn miệt mài nghiên cứu âm nhạc dân tộc, nhắn nhủ thế hệ trẻ rằng: "Âm nhạc Việt Nam phải mang tâm hồn Việt Nam, thanh niên phải biết yêu và gìn giữ di sản của cha ông".

Cảm nhận của đồng nghiệp và nhân dân về ông luôn là sự ngưỡng mộ đối với một trí thức "vừa hồng vừa chuyên". Di sản ông để lại không chỉ là những bản hùng ca nằm lòng của nhiều thế hệ, mà còn là ngọn lửa về lòng tự tôn dân tộc. Hình ảnh nhạc sĩ Lưu Hữu Phước – người trí thức miền Nam với nụ cười phúc hậu và đôi mắt sáng – sẽ mãi là biểu tượng của một thời hoa lửa, một nhân chứng quanh ta đã hóa thân vào từng nốt nhạc để làm nên hồn thiêng sông núi. Những kỷ vật của ông, từ những bản thảo chép tay đến chiếc đàn cũ, hiện đang được trân trọng giữ gìn tại các bảo tàng, nhắc nhở chúng ta về một người con ưu tú của vùng đất chín rồng đã sống và chiến đấu hết mình cho Tổ quốc.