Lưu Quý An: Anh “Kim Đồng” của tỉnh Vĩnh Phúc

Xuất thân và tuổi thơ sớm giác ngộ cách mạng

Lưu Quý An (1940 – 1953) sinh ra trong một gia đình nghèo khó, đông con tại xã Tiền Phong, huyện Mê Linh (nay thuộc thành phố Hà Nội). Do hoàn cảnh cơ cực, cậu được gửi làm con nuôi cho gia đình bà Nguyễn Thị Từ – một cơ sở có truyền thống cách mạng. Được nuôi dưỡng trong môi trường yêu nước, ngay từ năm 10 tuổi, cậu bé An đã cùng chị gái và anh rể tích cực đào hầm ngầm, bảo vệ và nuôi giấu cán bộ. Sớm giác ngộ lý tưởng, cậu nhanh chóng gia nhập đội du kích xã, tự hào trở thành đội viên nhỏ tuổi nhất trong hàng ngũ.

Người liên lạc mưu trí và quả cảm

Với bản tính thông minh, nhanh nhẹn và gan dạ, Lưu Quý An được tổ chức tin tưởng giao trọng trách làm liên lạc viên cho lực lượng bộ đội địa phương. Dù tuổi đời còn rất nhỏ, cậu thiếu niên bạt tử đã không quản ngại hiểm nguy, liên tục bám nắm địa bàn. Trong suốt hai năm 1952 – 1953, Lưu Quý An đã kề vai sát cánh cùng quân dân địa phương tham gia nhiều trận chống càn quét của thực dân Pháp và lập được những thành tích xuất sắc.

Vòng vây khốc liệt và sự hy sinh lẫm liệt tuổi 13

Ngày 19/11/1953, quân Pháp huy động một tiểu đoàn bộ binh có xe tăng hộ tống mở trận càn quét lớn tiến vào xã Tiền Phong. Trong tình thế nguy cấp, Lưu Quý An được giao nhiệm vụ hỏa tốc truyền đạt mệnh lệnh từ cấp trên xuống các mặt trận. Trên đường chạy đi làm nhiệm vụ, cậu không may bị trúng đạn giặc gãy nát một cánh tay. Nén nỗi đau thấu xương, người thiếu niên kiên cường không chịu lùi bước, dũng cảm dùng lựu đạn đánh trả để kìm chân quân Pháp, tạo cơ hội cho đội du kích rút lui an toàn. Khi bị địch khép chặt vòng vây, cắt đứt mọi đường sống, An đã dùng quả lựu đạn cuối cùng trên tay tiêu diệt thêm 3 tên lính Âu – Phi, trước khi hứng trọn loạt đạn tàn ác của kẻ thù. Cậu anh dũng hy sinh khi vừa bước sang tuổi 13.

"Kim Đồng của Vĩnh Phúc" và di sản tự hào

Sự hy sinh lẫm liệt của Lưu Quý An đã trở thành tấm gương sáng ngời, làm lay động triệu trái tim quân dân. Năm 1965, Chủ tịch Quốc hội Trường Chinh khi về thăm quê hương Tiền Phong đã tự hào gọi cậu là "Kim Đồng của tỉnh Vĩnh Phúc". Ghi nhận cống hiến vô giá đó, cậu được truy tặng Huy chương Kháng chiến hạng Nhất, được trao Thẻ Đoàn viên danh dự và đến ngày 31/7/1998, Nhà nước vinh dự truy tặng cậu danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày nay, tên của người thiếu niên anh hùng đã được tạc ghi trên các tuyến phố tại Vĩnh Phúc, Lào Cai và trở thành tên một ngôi trường tiểu học tại thành phố Phúc Yên, chắp cánh cho bao thế hệ học sinh noi gương tinh thần yêu nước bất diệt.