Lưu Viết Thoảng – Anh hùng đào đường hầm trên Đồi A1

Lưu Viết Thoảng – Anh hùng đào đường hầm trên Đồi A1

Chân dung người chiến sĩ Lưu Viết Thoảng

Lưu Viết Thoảng sinh năm 1926 tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Ông tham gia quân đội từ tháng 11 năm 1944. Trong suốt những năm kháng chiến đến tháng 5 năm 1954, ông luôn có mặt ở nhiều chiến dịch, trực tiếp phục vụ chiến đấu. Với vai trò là chiến sĩ công binh, ông không chỉ dũng cảm mà còn rất linh hoạt, đặc biệt trong việc xử lý bom nổ chậm để giữ an toàn cho tuyến đường ra mặt trận.

Khi chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị giao cho ông nhiệm vụ tháo bom để lấy thuốc nổ phục vụ phá đá mở đường. Dù trước đó làm công tác nuôi quân, chưa quen việc mới và thiếu dụng cụ, ông vẫn chủ động học hỏi đồng đội, tự tìm cách làm. Có lần gặp loại bom lạ, ông chủ động để anh em đứng xa, còn mình trực tiếp tiếp cận tháo gỡ để rút kinh nghiệm. Nhờ sự kiên trì đó, trong thời gian ngắn, tổ của ông đã xử lý được 18 quả bom, thu về hơn 3,5 tấn thuốc nổ phục vụ công việc mở đường.

Trong giai đoạn địch đánh phá ác liệt từ Sơn La đến Tuần Giáo, ông tiếp tục tham gia đội phá bom nổ chậm. Nhiệm vụ của ông là bám sát tuyến đường, theo dõi và đánh dấu vị trí bom rơi. Có lần, bốn quả bom nổ chậm rơi gần đường, tuy chưa gây hư hại nhưng vẫn rất nguy hiểm. Ông đã cùng đồng đội nhanh chóng đào hố, tiếp cận và xử lý kịp thời, đảm bảo an toàn cho lực lượng và phương tiện qua lại.

Đến tháng 4 năm 1954, trong kế hoạch tổng tiến công vào Điện Biên Phủ, ông được giao nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: chỉ huy một tổ đào đường hầm để đặt bộc phá đánh vào cứ điểm Đồi A1.

Toàn cảnh di tích đồi A1

Đồi A1 khi đó là vị trí then chốt, bảo vệ khu trung tâm chỉ huy của quân Pháp, nơi đặt hầm của tướng De Castries. Vì vậy, việc chiếm được cứ điểm này có ý nghĩa quyết định đối với toàn bộ chiến dịch.

Để tấn công vào hệ thống hầm ngầm của địch, bộ đội ta đã lựa chọn phương án đào đường hầm từ phía trận địa của mình, tiến sát mục tiêu rồi đặt thuốc nổ phá hủy. Nhiệm vụ này được giao cho đơn vị của Lưu Viết Thoảng.

Ngay từ đêm đầu tiên bắt tay vào đào, công việc đã gặp nhiều khó khăn. Khi mới mở được một đoạn ngắn, một chiến sĩ bộ binh làm nhiệm vụ yểm trợ đã hy sinh. Sang đêm tiếp theo, các tổ thay nhau đào dưới sự chỉ huy của ông, nhưng lực lượng yểm trợ vẫn tiếp tục bị thương vong.

Không chỉ đối mặt với nguy hiểm, việc đào hầm còn gặp hàng loạt trở ngại: thiếu ánh sáng, không khí ngột ngạt, khó giữ đúng hướng và độ dốc. Để khắc phục, ông đã nghĩ ra nhiều cách làm sáng tạo như dùng hương để định hướng, buộc đèn pin vào cọc để vừa chiếu sáng vừa giữ đường đào. Việc thông gió cũng được cải thiện bằng cách dùng quạt nứa, thay phiên nhau quạt và đào. Mỗi lần làm việc trong hầm chỉ kéo dài khoảng nửa giờ, nhưng riêng ông có thể ở lại lâu hơn để tiếp tục công việc.

Sau nhiều ngày nỗ lực, đường hầm hoàn thành. Các khối bộc phá nhỏ được ghép lại thành một khối lớn gần 1.000 kg. Vụ nổ đã phá hủy một phần hầm ngầm và lô cốt quan trọng của địch. Ngay sau đó, bộ đội ta xung phong và làm chủ hoàn toàn Đồi A1.

Với những đóng góp đặc biệt trong chiến dịch, Lưu Viết Thoảng đã được trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba cùng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Vi Thị Nguyệt sưu tầm