Lý A Coỏng – Chính trị viên xã đội kiên trung nơi biên giới

Lý A Coỏng (tức Lý Vĩnh Phớc), sinh năm 1924, dân tộc Dao, quê ở xã Thanh Y, huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh. Khi được tuyên dương Anh hùng, đồng chí là chính trị viên xã đội, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.


Nhà nghèo, bố mẹ chết sớm, ngay từ trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Lý A Coỏng đã tích cực giúp đỡ cán bộ về xây dựng cơ sở ở địa phương. Hòa bình lập lại, đồng chí làm giao thông của xã, xã đội trưởng, công an xã rồi sau đó làm chính trị viên xã đội.


Với lòng yêu quê hương bản làng tha thiết, căm thù đế quốc và bè lũ tay sai phản động, Lý A Coỏng luôn luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, kiên quyết trấn áp bọn phản động, bảo vệ chính quyền cách mạng, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân, cùng với cán bộ địa phương ra sức xây dựng, củng cố và phát triển lực lượng dân quân, các đoàn thể quần chúng, vận động, tổ chức nhân dân đi vào làm ăn tập thể theo lối canh tác mới, bài trừ mê tín, dị đoan, tăng cường trị an quốc phòng ở xã biên giới.


Tháng 12 năm 1965, tên Vòng Ốn cầm đầu một toán đặc vụ Tưởng, nhảy dù xuống vùng biên giới phía Bắc nước ta, liên lạc với bọn phản động thổ phỉ nội địa, âm mưu hoạt động phá hoại. Chúng đến xã Đầm Hà, bắn chết một dân quân, bắn bị thương xã đội phó. Lý A Coỏng đang dự hội nghị trên huyện, được tin liền xin về ngay, tổ chức lực lượng bao vây và truy lùng bọn phỉ. Qua 2 ngày, 2 đêm truy lùng, đồng chí bắt được tên toán trưởng trong hang đá với 1 súng ngắn, toàn bộ trang bị, tài liệu, 50.000 đồng và 7 thỏi vàng. Trên đường bị giải về huyện, tên Vòng Ốn dùng lời lẽ phản động và tiền bạc hòng mua chuộc đồng chí, nhưng hắn đã thất bại trước tinh thần kiên quyết của người cán bộ cách mạng.


Năm 1957, tên phản động Chín Sồi Tẳc - tên mật thám trước kia của Pháp cài lại - tổ chức hoạt động tuyên truyền xuyên tạc chính sách của ta, mưu toan giết cán bộ, dọa nạt cưỡng bức nhân dân theo chúng. Hắn bị Lý A Coỏng tổ chức bắt sống, nhưng khi giải đi, tên này ngoan cố chạy trốn nên bị dân quân truy lùng bắn chết.


Tháng 5 năm 1959, tên Chín Sồi Thống cầm đầu 50 tên phản động gây bạo loạn, giết cán bộ, cướp súng của dân quân. Chúng hoạt động gắt gao, chốt chặt các nẻo đường, bao vây, ép buộc vợ và mẹ Lý A Coỏng phải đi kêu gọi đồng chí về theo chúng. Nhưng Lý A Coỏng kiên trì giải thích, động viên các anh em dân quân và gia đình, tổ chức lực lượng kiên quyết chiến đấu chống bọn phản động. Khi bộ đội và cán bộ cấp trên về, Lý A Coỏng bàn kế hoạch phối hợp cùng tiễu phỉ, diệt trừ bọn đầu sỏ ngoan cố, kêu gọi bọn còn lại ra đầu thú và giải thích cho nhân dân yên tâm, hăng hái sản xuất.


Đi đôi với việc trấn áp bọn phản động, dẹp bạo loạn, Lý A Coỏng cùng cán bộ địa phương tổ chức xây dựng và phát triển lực lượng, tổ chức cho dân quân học tập chính trị và huấn luyện quân sự tốt.


Năm 1960, khi có chủ trương xây dựng hợp tác xã, Lý A Coỏng gương mẫu, xung phong đưa gia đình vào hợp tác xã trước rồi tích cực vận động được 21 gia đình khác cùng vào làm nòng cốt cho phong trào. Lý A Coỏng còn chủ động đi đến các xã bạn học tập kinh nghiệm sản xuất đem về phổ biến và vận động dân quân làm trước để lôi cuốn bà con làm theo, do đó năng suất lúa tăng lên rõ rệt, nhân dân rất phấn khởi, tin tưởng, Lý A Coỏng còn vận động bà con đào mương, cải tạo đồng ruộng đế cấy được hai vụ, đào ao thả cá, trồng cây, bảo vệ rừng, thực hiện vệ sinh phòng bệnh, học văn hóa, bỏ dần đến chỗ xóa hẳn các tục lệ lạc hậu mê tín dị đoan, xây dựng khối đoàn kết các dân tộc trong bản làng và với các xã bạn.


Lý A Coỏng luôn luôn gương mẫu, tận tụy trong mọi mặt công tác, thường xuyên chăm lo xây dựng dân quân vững mạnh toàn diện, xây dựng bản làng ngày một đổi mới, bản thân khiêm tốn, giản dị, được bà con tin yêu.


Đồng chí đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng ba, nhiều lần được cấp trên tặng giấy khen, được đi dự Đại hội dân quân miền núi và là Chiến sĩ thi đua năm 1959.


Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Lý A Coỏng được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.