LÝ DO ĐỐI PHƯƠNG CHỌN VỊ XUYÊN LÀM ĐIỂM ĐỘT PHÁ TÁC CHIẾN (Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên)

LÝ DO ĐỐI PHƯƠNG CHỌN VỊ XUYÊN LÀM ĐIỂM ĐỘT PHÁ TÁC CHIẾN (Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên)

Một câu hỏi lớn thường được đặt ra khi nghiên cứu về lịch sử chiến tranh biên giới: Vì sao đối phương lại chọn dải đất Vị Xuyên thuộc tỉnh Hà Tuyên để tập trung hỏa lực và quân số tiến công, mà không phải là các địa bàn biên giới trọng yếu khác? Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy đã phân tích rất rõ mưu đồ chiến lược nham hiểm này của đối phương.

 Nơi đây sở hữu hệ thống các điểm cao khống chế chạy dọc theo đường biên giới, tạo thành một thế trận phòng ngự - tiến công liên hoàn vô cùng vững chắc. Nếu đối phương đánh chiếm và chiếm giữ được hệ thống điểm cao này, chúng sẽ tạo được bàn đạp thuận lợi để trực tiếp uy hiếp thị xã Hà Giang. Từ đó, chúng có thể dễ dàng xua quân thọc sâu vào vùng đất liền nội địa nước ta, mở rộng diện tích chiếm đóng và gây sức ép quân sự cực kỳ nguy hiểm.

 Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa và khôn ngoan nhất nằm ở yếu tố địa - chính trị quốc tế. Nếu đối phương chọn hướng tiến công chính tại Lạng Sơn — nơi có các địa danh nổi tiếng như Đồng Đăng hay cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị — thì mọi động thái quân sự sẽ bị các quan sát viên và dư luận quốc tế phát hiện ngay lập tức. Lạng Sơn là khu vực nhạy cảm, dễ bị dư luận thế giới lên án mạnh mẽ nếu xảy ra đụng độ quy mô lớn.

 Ngược lại, Vị Xuyên (Hà Giang) thời điểm đó là một vùng núi cao hẻo lánh, địa hình chia cắt phức tạp và ít được truyền thông quốc tế chú ý. Việc chọn Vị Xuyên giúp đối phương dù có huy động một lực lượng khổng lồ đến hàng chục vạn quân thì vẫn hạn chế được sự chú ý của dư luận thế giới, tránh được những áp lực ngoại giao bất lợi. Mưu đồ ẩn mình đánh lén đó hiệu quả đến mức, ngay cả nhiều năm sau chiến tranh, khi nhắc đến cái tên Vị Xuyên, nhiều người dân Việt Nam — thậm chí có cả những vị đại tá quân đội — vẫn ngơ ngác đặt câu hỏi: "Vị Xuyên là ở đâu?".