Lý Nam Đế – Người khai sinh nhà nước Vạn Xuân

Lý Bí xuất thân từ một gia đình hào trưởng ở Thái Bình, có tài văn võ song toàn. Ông từng làm quan cho chính quyền đô hộ nhà Lương (Trung Quốc) nhưng sớm bất mãn trước sự cai trị tàn bạo, tham nhũng và chính sách phân biệt đối xử gắt gao của viên thứ sử Tiêu Tư đối với người Việt. Rời bỏ chốn quan trường, ông lui về quê hương bí mật liên kết với các hào kiệt, tích trữ lương thảo để chuẩn bị khởi nghĩa.

Đầu năm 542, cuộc khởi nghĩa bùng nổ. Dưới sự lãnh đạo của Lý Bí, nghĩa quân với khí thế chẻ tre đã nhanh chóng đánh chiếm thành Long Biên, khiến Tiêu Tư hoảng sợ bỏ chạy về nước. Không cam chịu mất thuộc địa, quân Lương đã hai lần tổ chức đại quân phản công nhằm giành lại quyền kiểm soát, nhưng đều bị Lý Bí chỉ huy quân dân Đại Việt đánh tan nát, quét sạch bóng thù khỏi bờ cõi.

Đầu năm 544, Lý Bí chính thức lên ngôi, tự xưng là Lý Nam Đế (Hoàng đế nước Nam), đặt tên nước là Vạn Xuân với ước vọng đất nước mãi mãi thanh bình, bền vững như hàng vạn mùa xuân. Ông đóng đô ở cửa sông Tô Lịch và thiết lập bộ máy triều đình độc lập. Quyết định xưng "Đế" của Lý Bí mang ý nghĩa chính trị vô cùng to lớn, đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc về ý thức dân tộc. Nó thách thức trực tiếp quan niệm bá quyền của phương Bắc (cho rằng chỉ có vua Trung Hoa mới được xưng Đế), khẳng định chủ quyền tuyệt đối của người Việt trong suốt đêm trường Bắc thuộc.