Lý Nam Đế và sự ra đời của nhà nước Vạn Xuân

Nếu những thắng lợi quân sự tạo nên cơ sở để Lý Bí giành quyền tự chủ thì việc ông lên ngôi và thành lập nhà nước Vạn Xuân là bước phát triển quan trọng hơn nữa về mặt chính trị.

Sau những thắng lợi trước nhà Lương và Lâm Ấp, tháng Giêng năm 544, Lý Bí lên ngôi, tự xưng là Lý Nam Đế, đặt niên hiệu là Thiên Đức và đặt tên nước là Vạn Xuân.

Tên gọi Vạn Xuân thể hiện mong muốn về một đất nước có thể tồn tại lâu dài, xã tắc được truyền đến muôn đời. Đây không chỉ là việc đặt một tên gọi mới mà còn thể hiện khát vọng xây dựng một quốc gia có nền độc lập và chủ quyền riêng.

Lý Nam Đế cũng bắt đầu tổ chức bộ máy nhà nước. Ông lập trăm quan, thành lập hai ban văn và võ. Triệu Túc được giao chức Thái phó, đứng đầu ban văn là Tinh Thiều và đứng đầu ban võ là Phạm Tu.

Theo dữ liệu được cung cấp, Lý Nam Đế chọn Ô Diên, nay thuộc khu vực Hạ Mỗ, Đan Phượng, Hà Nội, làm nơi đóng đô và dựng điện Vạn Thọ làm nơi triều hội. Các tư liệu được cung cấp cũng cho biết hiện vẫn có những ý kiến khác nhau về vị trí kinh đô của Lý Nam Đế, vì một số nguồn cho rằng ông đóng đô ở khu vực thành được xây dựng tại cửa sông Tô Lịch.

Dù còn có những cách ghi nhận khác nhau về vị trí kinh đô, điều quan trọng được thể hiện rõ trong tư liệu là Lý Nam Đế đã tiến hành xây dựng một chính quyền riêng sau khi giành được quyền kiểm soát trên vùng đất của mình.

Ông không chỉ dừng lại ở việc đánh đuổi lực lượng nhà Lương mà còn xây dựng một nhà nước với tên gọi riêng, niên hiệu riêng, người đứng đầu và bộ máy triều đình riêng.

Đây chính là điểm thể hiện rõ nhất tầm vóc của Lý Nam Đế. Cuộc đấu tranh của ông không chỉ nhằm chống lại một cuộc đàn áp cụ thể mà hướng tới việc xây dựng một chính quyền tự chủ.

Việc đặt tên nước là Vạn Xuân cũng tạo nên một dấu mốc đáng chú ý. Nó thể hiện khát vọng về một quốc gia tồn tại lâu dài, có đời sống chính trị riêng và không chịu sự chi phối của chính quyền nhà Lương.

Có thể thấy, từ một người từng làm quan dưới chính quyền nhà Lương, Lý Bí đã chuyển sang trở thành người lãnh đạo cuộc đấu tranh, rồi trở thành người đứng đầu một nhà nước mới. Con đường ấy thể hiện sự chuyển biến mạnh mẽ về chí hướng và vai trò của ông.

Nếu trước đây ông có thể lựa chọn con đường công danh, thì sau khi bỏ quan, ông đã lựa chọn con đường đấu tranh và xây dựng một nhà nước riêng. Vì vậy, Lý Nam Đế không chỉ được nhắc đến với tư cách một vị tướng hay một người lãnh đạo khởi nghĩa mà còn với tư cách người sáng lập nhà Tiền Lý và nhà nước Vạn Xuân.