Lý Nam Đế - Vị hoàng đế đầu tiên của Việt Nam

Vào đầu thế kỷ VI, nước ta chịu ách thống trị tàn bạo của nhà Lương. Thứ sử Tiêu Tư bấy giờ áp đặt hàng trăm thứ thuế vô lý, đẩy nhân dân Giao Châu vào cảnh lầm than. Trước cảnh nước mất nhà tan, Lý Bí (sinh năm 503 tại Thái Nguyên), một hào trưởng thông minh, văn võ song toàn, đã quyết định từ bỏ chức quan nhỏ ở Đức Châu để về quê ngầm chiêu mộ hiền tài, chuẩn bị đại sự. Tháng 1 năm 542, ông chính thức phất cờ khởi nghĩa. Hào kiệt khắp nơi như Triệu Túc, Triệu Quang Phục, Tinh Thiều nườm nượp hưởng ứng. Với sức mạnh như vũ bão, nghĩa quân nhanh chóng bao vây và chiếm giữ thành Long Biên, khiến Tiêu Tư hoảng sợ tháo chạy về nước. Không dừng lại ở đó, trong hai năm 542 và 543, Lý Bí còn mưu trí lãnh đạo quân dân chủ động đánh tan hai cuộc vây quét quy mô lớn của nhà Lương tại Hợp Phố và Vạn Ninh, làm chủ hoàn toàn bờ cõi.

Mùa xuân năm 544, khi giang sơn sạch bóng quân thù, Lý Bí lên ngôi hoàng đế, tự xưng là Lý Nam Đế và đặt niên hiệu là Thiên Đức. Ông đặt tên nước là Vạn Xuân với khát vọng dân tộc độc lập, tự chủ và vững bền đến muôn đời xuân. Để khẳng định vị thế một quốc gia độc lập ngang hàng với các triều đại phương Bắc, Lý Nam Đế cho đóng đô ở cửa sông Tô Lịch, xây điện Vạn Thọ, thành lập triều đình hai ban văn võ và cho đúc đồng tiền riêng. Tuy nhiên, đến năm 545, vua Lương điên cuồng phục hận, cử danh tướng Trần Bá Tiên đem vạn quân sang xâm lược. Trước thế giặc hung hãn, Lý Nam Đế kiên cường chống trả từ thành Tô Lịch đến thành Gia Ninh nhưng do lực lượng chênh lệch, ông phải lui quân về động Khuất Lão (Phú Thọ) để bảo toàn lực lượng. Tại đây, do điều kiện gian khổ và lâm bệnh nặng, ông đã trao lại binh quyền cho tướng trẻ Triệu Quang Phục để tiếp tục cuộc kháng chiến dài kỳ. Ngày 20 tháng 3 âm lịch năm 548, vị hoàng đế đầu tiên của Việt Nam băng hà, để lại tấm gương sáng ngời về tinh thần tự chủ và ý chí bất khuất cho ngàn đời sau.