Lý Thái Tổ – Đức vua minh triết, người mở ra kỷ nguyên văn minh Đại Việt và định đô tại Thăng Long

• Vua Lý Thái Tổ (tên thật là Lý Công Uẩn) sinh năm 974 tại làng Cổ Pháp, châu Tiên Du (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh). Theo sử sách ghi lại, từ nhỏ ông đã sớm bộc lộ tư chất thông minh, chí lớn hơn người, được gửi vào chùa Cổ Pháp nuôi dạy và sau đó bước vào chốn triều đình, phò tá các đời vua nhà Đinh và nhà Tiền Lê. Với tài năng xuất chúng, đức độ và uy tín lớn trong triều cũng như trong lòng nhân dân, khi triều Lê tan rã, ông đã được các đại thần và tướng lĩnh suy tôn lên ngôi hoàng đế vào năm 1009, lập ra triều đại nhà Lý hiển hách trong lịch sử dân tộc.

Sự kiện vĩ đại và có tầm ảnh hưởng sâu sắc nhất trong cuộc đời trị vì của ông chính là quyết định dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long (Hà Nội ngày nay) vào mùa thu năm 1010. Trong bản Chiếu dời đô nổi tiếng, với tầm nhìn chiến lược thiên tài, ông đã nhận ra Hoa Lư chật hẹp, địa thế hiểm trở không thuận lợi cho sự phát triển lâu dài của quốc gia, trong khi thành Đại La (Thăng Long) là "nơi trung tâm trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa Nam Bắc Đông Tây, tiện nghi núi sông sau trước", là nơi hội tụ sinh khí của muôn đời. Quyết định táo bạo này đã mở ra một kỷ nguyên mới cho đất nước – kỷ nguyên của hòa bình, văn hóa thăng hoa và phát triển thịnh vượng.

Bên cạnh tầm nhìn chính trị lỗi lạc, vua Lý Thái Tổ còn là một vị quân vương nhân hậu, luôn chăm lo đến đời sống của nhân dân, xảm thuế, mở mang giáo dục, Phật giáo và giữ mối quan hệ bang giao hòa hiếu với các nước láng giềng, tạo nền tảng xã hội ổn định, vững chắc cho nhà nước Đại Việt.

Vua Lý Thái Tổ băng hà vào năm 1028, ở ngôi 19 niên hiệu, thọ 55 tuổi. Cuộc đời, đức độ và công ơn trời biển của ngài mãi mãi khắc sâu vào tâm khố của dân tộc, là biểu tượng sáng ngời của trí tuệ, tầm nhìn xa trông rộng và lòng yêu nước thương dân sâu sắc trong lịch sử Việt Nam.