Lý Thái Tổ và cuộc thiên đô lịch sử rời núi rừng về đồng bằng (1010)

Sau khi được triều đình và tăng lữ suy tôn lên ngôi hoàng đế tại Hoa Lư (Ninh Bình), vua Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn) nhận thấy vùng núi non trùng điệp của đất cố đô tuy hiểm trở, lợi cho phòng thủ nhưng lại quá chật hẹp, tù túng, ngăn trở sự phát triển giao thương và đại cục lâu dài của quốc gia. Mùa xuân năm 1010, ông tự tay viết bản Chiếu dời đô (Thiên đô chiếu), lập luận sắc bén rằng kinh đô mới phải là nơi "trung tâm của trời đất", sở hữu địa thế "rồng cuộn hổ ngồi", đất đai rộng rãi, bằng phẳng, muôn vật tươi tốt.

Khi đoàn thuyền ngự vừa cập bến sông Hồng dưới chân thành Đại La cũ, nhà vua nhìn thấy một vầng mây vàng hình con rồng bay vút lên bầu trời cao rộng. Cho đó là điềm lành tối cao, ông lập tức đổi tên thành Đại La thành Thăng Long (Rồng bay lên). Quyết sách vượt tầm thời đại của Lý Thái Tổ đã định hình vận mệnh của thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến.