Quang Trung - Nguyễn Huệ
Mùa đông năm 1788, 29 vạn quân Thanh tràn sang chiếm đóng Thăng Long. Hay tin, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung, rồi lập tức dẫn quân ra Bắc.
Tại Phú Xuân (Huế), nhìn quân sĩ lo lắng trước thế giặc mạnh, vua Quang Trung dõng dạc tuyên bố: “Lần này ta ra, thân hành cầm quân, đánh một trận là xong ngay. Nhưng ta muốn cho quân sĩ ăn Tết trước, đến ngày mồng 7 Tết sẽ vào Thăng Long mở tiệc ăn mừng!”
Để di chuyển nhanh kỷ lục, ông sáng tạo ra cách hành quân chưa từng có: Cứ ba người thành một tốp, hai người võng một người ngủ luân phiên, đi liên tục ngày đêm không nghỉ.
Đêm mồng 4 Tết, quân Tây Sơn bất ngờ áp sát đồn Ngọc Hồi - Đống Đa (Hà Nội ngày nay). Vua Quang Trung khoác áo màng thâm, cưỡi voi chiến dẫn đầu. Ông sai quân ghép các tấm gỗ bọc rơm ướt làm "lá chắn sống" che đạn pháo, xông thẳng vào phá cổng đồn.
Bị tấn công bất ngờ giữa đêm Tết, quân Thanh hoảng loạn tháo chạy, dẫm đạp lên nhau mà chết. Tướng giặc Sầm Nghi Đống phải thắt cổ tự tử, Tôn Sĩ Nghị sợ đến mức không kịp thắng yên ngựa, bỏ chạy trối chết về nước.
Đúng mồng 5 Tết — sớm hơn 2 ngày so với dự kiến — vua Quang Trung cưỡi voi tiến vào thành Thăng Long. Tấm áo bào màu đỏ của ông bị khói súng nhuộm đen thành một vệt dài, đánh dấu chiến thắng lừng lẫy bậc nhất lịch sử dân tộc.
