Lý Thường Kiệt - Bậc đại tướng thiên tài và bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên

Thái úy Lý Thường Kiệt (1019 – 1105) là một nhà quân sự, chính trị gia thiên tài thời Lý. Ông là người có công lao vĩ đại trong việc đánh Tống, bình Chiêm, bảo vệ vững chắc nền độc lập của nước Đại Việt thế kỷ XI, đồng thời là tác giả của bài thơ thần "Nam quốc sơn hà" - bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc.1. Thân thế và tài năng hiển háchLý Thường Kiệt tên thật là Ngô Tuấn, tự Thường Kiệt, sau được ban quốc tính (họ vua) nên gọi là Lý Thường Kiệt. Ông sinh ra tại phường Cơ Xá (nay thuộc quận Long Biên, Hà Nội) trong một gia đình có truyền thống võ quan.Từ nhỏ, ông đã bộc lộ tư chất thông minh, hiếu học, văn võ song toàn. Nhờ tài năng xuất chúng, ông sớm được tuyển vào cung làm quan và trải qua 3 triều vua Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông và Lý Nhân Tông. Ông được phong chức Thái úy – vị trí tổng chỉ huy tối cao của quân đội Đại Việt.2. Chiến lược thiên tài: "Tiên phát chế nhân" và trận chiến sông Như NguyệtDấu ấn rực rỡ nhất trong cuộc đời Lý Thường Kiệt là cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Tống (1075 - 1077).Năm 1075, nhận thấy nhà Tống đang ráo riết chuẩn bị binh lực ở ba căn cứ Ung Châu, Khâm Châu và Liêm Châu để chuẩn bị tràn sang xâm lược, Lý Thường Kiệt đã đưa ra một quyết định táo bạo độc nhất vô nhị trong lịch sử: "Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân đánh trước để chặn thế mạnh của giặc". Ông chủ động dẫn quân sang đất Tống, đánh tan các căn cứ hậu cần của địch rồi rút về nước xây dựng phòng tuyến.Năm 1077, khi quân Tống tràn sang, Lý Thường Kiệt đã thiết lập phòng tuyến vững chắc dọc theo sông Như Nguyệt (sông Cầu ngày nay). Tại đây, ông đã chặn đứng hoàn toàn bước tiến của 30 vạn quân giặc. Giữa lúc chiến sự cam go, để cổ vũ tinh thần quân sĩ, ông đã cho người vào đền thờ đọc vang bài thơ thần:"Nam quốc sơn hà Nam đế cư..."Bài thơ như một đòn tâm lý chiến giáng mạnh vào ý chí quân thù, đồng thời thổi bùng hào khí chiến đấu của quân dân Đại Việt. Thừa thắng, Lý Thường Kiệt mở cuộc tổng tấn công, bẻ gãy hoàn toàn cuộc xâm lược của nhà Tống, buộc địch phải xin hòa và rút quân về nước.3. Bậc vĩ nhân trọn đời vì nước vì dânKhông chỉ giỏi quân sự, Lý Thường Kiệt còn là một nhà chính trị có tầm nhìn lớn. Sau chiến tranh, ông dốc lòng cùng triều đình chăm lo đời sống nhân dân, phát triển kinh tế, củng cố biên giới phía Nam. Cho đến những năm tháng cuối đời, dù đã ngoài 80 tuổi, ông vẫn trực tiếp cầm quân đi giữ gìn bờ cõi.Năm 1105, ông qua đời, thọ 86 tuổi. Sự ra đi của ông là tổn thất lớn cho triều đình và nhân dân thời bấy giờ. Lý Thường Kiệt được lịch sử ghi nhận là một trong những vị tướng soái kiệt xuất nhất, biểu tượng cho tinh thần độc lập, tự cường và trí tuệ quân sự đỉnh cao của dân tộc Việt Nam.