Lý Thường Kiệt & Bài Thơ "Nam Quốc Sơn Hà" (Năm 1077)
Trong cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược (1075–1077), Thái úy Lý Thường Kiệt không chỉ nổi tiếng với chiến thuật "tiên phát chế nhân" (chủ động tấn công trước để tự vệ) mà còn nhờ nghệ thuật tâm lý chiến bậc thầy. Tại tuyến phòng thủ sông Như Nguyệt, ông đã cho người đọc bài thơ thần "Nam Quốc Sơn Hà" để khích lệ tinh thần chiến đấu của quân dân Đại Việt và làm hoảng loạn chí khí địch. Chiến thắng này đã buộc nhà Tống phải giảng hòa và công nhận chủ quyền của Đại Việt.
Bối cảnh: Những năm 70 của thế kỷ XI, nhà Tống (Trung Quốc) lâm vào khủng hoảng và mưu đồ xâm lược Đại Việt để giải tỏa áp lực trong nước.
Chủ động tự vệ: Phát hiện nguy cơ, Thái úy Lý Thường Kiệt thực hiện chiến lược "Tiên phát chế nhân" — chủ động mang quân sang đánh phá các căn cứ tập kết lương thảo, khí giới của địch tại Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu (1075) rồi rút về chuẩn bị phòng thủ.
Trận Như Nguyệt & Bài thơ thần: Năm 1077, 10 vạn quân Tống tràn sang. Lý Thường Kiệt lập tuyến phòng thủ kiên cố dọc sông Như Nguyệt (sông Cầu). Trong thời điểm giao tranh ác liệt, để củng cố ý chí chiến đấu của quân dân và làm suy giảm tinh thần địch, ông cho người vào đền thờ đọc vang bài thơ thần "Nam Quốc Sơn Hà":
Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư. Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm, Nhữ đẳng hành khán thủ bại hư.
Kết quả: Quân Tống tổn thất nặng nề, tinh thần sa sút. Lý Thường Kiệt chủ động mở đường hòa hiếu, cho phép quân Tống rút về nước để bảo toàn lực lượng và giữ vững hòa hiếu hai nước.
